Balsam na kaszel dla dzieci z tymiankiem

Metryczka

• Typ: Balsam
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 35 minut pracy + 3 godziny maceracji na ciepło (wersja na zimno: +4 tygodnie)
• Wydajność: ok. 210 g balsamu (4 słoiczki po 50 ml)
• Sezon: tymianek: czerwiec–sierpień (kwitnące szczyty pędów, ścinane w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy — wtedy zawartość olejku jest najwyższa); macierzanka: czerwiec–wrzesień (kwitnące ziele); nagietek: czerwiec–wrzesień (koszyczki w pełni kwitnienia); lawenda: czerwiec–sierpień. Balsam sporządzać we wrześniu–październiku, tuż przed sezonem infekcyjnym, z surowca z tego samego roku

Składniki

• 20 g suszonego ziela tymianku pospolitego (Thymi herba)
• 10 g suszonego ziela macierzanki (Serpylli herba)
• 10 g suszonych koszyczków nagietka lekarskiego
• 5 g suszonego kwiatu lawendy wąskolistnej
• 225 ml oleju słonecznikowego lub oliwy z oliwek (na macerat, proporcja surowiec:olej ok. 1:5)
• 16 g wosku pszczelego w granulkach
• 15 g masła shea (opcjonalnie — zmiękcza balsam, ułatwia rozprowadzanie na delikatnej skórze)
• 4 krople olejku eterycznego tymiankowego typu linalol (Thymus vulgaris ct. linalool — łagodny chemotyp) — TYLKO dla dzieci powyżej 3 lat; do 3. roku życia POMIŃ
• 3 krople olejku eterycznego lawendowego — TYLKO dla dzieci powyżej 3 lat; do 3. roku życia POMIŃ
• 3 krople witaminy E (tokoferol)

Przygotowanie

1. Macerat: 20 g tymianku, 10 g macierzanki, 10 g nagietka i 5 g lawendy zalej 225 ml oleju w czystym, suchym słoiku. Surowiec musi być całkowicie suchy — wilgoć w maceracie olejowym to zaczyn pleśni, a to preparat dla dziecka.
2. Grzej w kąpieli wodnej w temperaturze 45–50 °C przez 3 godziny, mieszając co 30 minut. Nie przekraczaj 60 °C — tymol jest lotny i w wyższej temperaturze go tracisz. Wersja na zimno: 4 tygodnie na parapecie, słoik obracaj co 2 dni.
3. Odcedź przez gazę złożoną na 4 warstwy, mocno wyciśnij surowiec. Odstaw macerat na dobę i zlej znad osadu — musisz mieć ok. 180 ml klarownego oleju o wyraźnym, ziołowo-tymiankowym zapachu.
4. W kąpieli wodnej rozpuść 16 g wosku pszczelego (62–65 °C). Zdejmij z kąpieli i wmieszaj 15 g masła shea do rozpuszczenia resztkowym ciepłem (nie przegrzewaj shea powyżej 50 °C).
5. Wlej 180 ml maceratu i mieszaj szklaną bagietką do jednorodnej, klarownej masy.
6. WERSJA DLA DZIECI DO 3. ROKU ŻYCIA: nie dodawaj żadnych olejków eterycznych. Dodaj tylko 3 krople witaminy E i przejdź do kroku 8. Sam macerat tymiankowy zawiera już wystarczająco dużo lotnych związków.
7. WERSJA DLA DZIECI POWYŻEJ 3 LAT: gdy masa ostygnie do ok. 38 °C, dodaj 4 krople olejku tymiankowego ct. linalol, 3 krople olejku lawendowego i 3 krople witaminy E. To daje stężenie olejków poniżej 0,15% — celowo bardzo niskie.
8. Test konsystencji: kropla na zimnym talerzyku po 30 sekundach ma być miękka, dająca się rozetrzeć jednym palcem bez nacisku. Za twarda — dolej 10 ml maceratu i przetop; za rzadka — dosyp 3 g wosku.
9. Przelej do wyparzonych, suchych słoiczków z ciemnego szkła po 50 ml. Studź w temperaturze pokojowej, zakręć po całkowitym wystudzeniu.
10. Opisz etykietę WYRAŹNIE: skład, data, przedział wiekowy (do 3 lat / powyżej 3 lat) — to najważniejsza informacja na tym słoiczku.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Nigdy doustnie, nigdy pod nos, nigdy do nosa. Wcieraj na klatkę piersiową (z pominięciem okolicy brodawek) i na plecy między łopatkami, delikatnie masując 1–2 minuty. Dawkowanie wiekowe: DZIECI PONIŻEJ 6 MIESIĘCY — NIE STOSOWAĆ. Dzieci 6–12 miesięcy: wersja BEZ OLEJKÓW ETERYCZNYCH, porcja wielkości ziarna grochu, 1 raz dziennie, wyłącznie na plecy, nie na klatkę piersiową. Dzieci 1–3 lata: wersja BEZ OLEJKÓW ETERYCZNYCH, porcja wielkości ziarna grochu, 2 razy dziennie (rano i ok. 30 minut przed snem). Dzieci 3–6 lat: wersja Z OLEJKAMI, porcja wielkości ziarna fasoli, 2–3 razy dziennie. Dzieci 6–12 lat: porcja wielkości orzecha laskowego, 2–3 razy dziennie. Czas stosowania: do ustąpienia kaszlu, maksymalnie 10 dni. Przed pierwszym użyciem OBOWIĄZKOWA próba uczuleniowa: odrobina balsamu na wewnętrzną stronę przedramienia dziecka, 24 godziny obserwacji. Nie nakładać na skórę objętą wysypką, atopowym wypryskiem w fazie zaostrzenia ani na skórę uszkodzoną.

Przechowywanie

Ciemne szkło, szczelnie zamknięte, temperatura 15–20 °C, z dala od światła i kaloryfera. Nabieraj czystą, suchą łopatką albo umytymi rękami — nie wkładaj palców do słoiczka po dotknięciu dziecka. Zjełczały balsam pachnie ostro, kredkowo, farbowo, traci zapach tymianku — takiego nie wolno nakładać na skórę dziecka, bo nadtlenki lipidowe silnie ją drażnią. Nie przechowywać w łazience.

Trwałość

9 miesięcy w ciemnym szkle w chłodnym miejscu; przy pierwszej wątpliwości co do zapachu — wyrzuć, bo to preparat dla dziecka i nie ma tu miejsca na kompromis

Wskazówki

Największy błąd rodziców-samouków: dołożyć do dziecięcego balsamu mentolu albo eukaliptusa, bo w sklepowej maści dla dorosłych one są i wydaje się, że tak trzeba. Nie trzeba, a u małego dziecka jest to niebezpieczne. Cała siła tego preparatu tkwi w maceracie tymiankowym i w samym masażu — nacieranie pleców przed snem poprawia oddychanie mechanicznie i uspokaja dziecko, co przy nocnym kaszlu jest połową sukcesu. Drugi błąd: przegrzanie maceratu. Tymol paruje — jeśli grzejesz olej we wrzątku zamiast w kąpieli wodnej 45–50 °C, cała kuchnia pachnie tymiankiem, a macerat wychodzi pusty. Dobrze zrobiony macerat ma wyraźny, ciepły zapach tymianku, który czuć po otwarciu słoiczka z odległości ramienia. Trzeci błąd: użycie olejku tymiankowego typu tymol (Thymus vulgaris ct. thymol) zamiast łagodnego chemotypu linalol. Chemotyp tymolowy jest silnie drażniący dla skóry i u dzieci się go nie stosuje — sprawdź chemotyp na etykiecie, bo na buteleczce jest zwykle napisany małym drukiem. Jeśli nie masz pewności, w ogóle pomiń olejki eteryczne; wersja z samego maceratu jest w pełni użyteczna i bezpieczna od 6. miesiąca życia. Macierzankę można pominąć albo zastąpić lebiodką (oregano) w mniejszej ilości, nagietek — rumiankiem. Dobrze zrobiony balsam jest zielonkawożółty, gładki, topi się w cieple dłoni i po nałożeniu na plecy dziecka pozostawia delikatny, ziołowy zapach unoszący się nad łóżkiem przez godzinę.

Przeciwwskazania

Użyte zioła