Inhalacja z lawendy na kaszel nerwowy

Inhalacja z lawendy na kaszel nerwowy

Inhalacja

Kaszel nerwowy (psychogenny, nawykowy) to suchy, szczekający lub pokasłujący kaszel bez infekcji, bez flegmy i bez zmian w płucach — nasila się przy stresie i skupieniu uwagi, a znika we śnie. Napędza go błędne koło: napięcie i nadwrażliwość odruchu kaszlowego drażnią krtań, podrażniona krtań wywołuje kaszel, kaszel jeszcze bardziej drażni krtań. Żeby to przerwać, trzeba zadziałać na dwie rzeczy jednocześnie: nawilżyć i uspokoić śluzówkę krtani ORAZ obniżyć napięcie układu nerwowego. Lawenda robi obie te rzeczy — linalol i octan linalylu z jej olejku działają wyciszająco na ośrodkowy układ nerwowy (to jedno z lepiej udokumentowanych działań lawendy), a wdychana z parą jednocześnie łagodzi podrażnioną błonę śluzową. Melisa dokłada komponent przeciwlękowy, a prawoślaz — śluzy, które powlekają gardło i wygaszają odruch kaszlowy. To nie jest przepis na kaszel infekcyjny; przy prawdziwej infekcji sięgnij po tymianek.

Metryczka

  • Typ: Inhalacja
  • Kategoria: Sen i uspokojenie
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 45 minut (30 minut maceracji prawoślazu + 5 minut przygotowania + 10 minut inhalacji)
  • Wydajność: 1 inhalacja dla jednej osoby (1,5 l naparu inhalacyjnego)
  • Sezon: lawenda wąskolistna: czerwiec–lipiec, kwiatostany ścinane w pełni kwitnienia, w suchy, słoneczny poranek po obeschnięciu rosy, gdy część kwiatów jest jeszcze w pąku — wtedy zawartość olejku jest najwyższa; suszyć w pęczkach główkami w dół, w cieniu i przewiewie. Melisa: czerwiec–sierpień, liść przed kwitnieniem, suszyć szybko i w cieniu, bo czernieje. Prawoślaz: korzeń kopany jesienią (październik–listopad) z roślin 2-letnich lub wczesną wiosną. Rumianek: maj–sierpień. Mieszankę składaj w sierpniu

Składniki

  • 2 łyżki (ok. 5 g) suszonego kwiatu lawendy wąskolistnej
  • 1 łyżka (ok. 2 g) suszonego liścia melisy
  • 1 łyżka (ok. 4 g) suszonego korzenia prawoślazu lekarskiego, rozdrobnionego
  • 1 łyżeczka (ok. 2 g) suszonych koszyczków rumianku
  • 1 płaska łyżeczka (ok. 5 g) soli kamiennej niejodowanej
  • 1,5 litra wody
  • opcjonalnie dla dorosłych: 2 krople olejku eterycznego z lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia — NIE lawandyn i NIE lawenda szerokolistna, te mają dużo kamfory)
  • szeroka miska ceramiczna lub emaliowana o pojemności min. 2 l
  • duży bawełniany ręcznik

Przygotowanie

  1. Zadbaj o warunki, bo połowa efektu leży poza miską: ciche pomieszczenie, przygaszone światło, telefon wyciszony i odłożony poza zasięgiem. Inhalacja robiona w biegu, przy włączonym telewizorze, na kaszel nerwowy nie zadziała.
  2. Odmierz 5 g lawendy, 2 g melisy, 4 g prawoślazu i 2 g rumianku.
  3. Korzeń prawoślazu zalej osobno 200 ml letniej wody (nie gorącej) i odstaw na 30 minut. Śluzy prawoślazu rozpuszczają się na zimno, a wrzątek je ścina — to jedyny surowiec w tej mieszance, który wymaga maceracji na zimno.
  4. Zagotuj 1,3 l wody i odstaw garnek na 3 minuty. Woda ma mieć ok. 85 °C — lawenda i melisa mają delikatny olejek, który w 100 °C ucieka błyskawicznie.
  5. Wsyp do miski lawendę, melisę, rumianek i sól, zalej wodą o temperaturze ok. 85 °C, a następnie dolej macerat prawoślazowy razem z korzeniem.
  6. Przykryj talerzem na 4 minuty. Odkryj i, jeśli używasz olejku, dodaj 2 krople dopiero teraz.
  7. Usiądź przy stole. Twarz 25–30 cm nad wodą, oczy zamknięte, plecy oparte.
  8. Nakryj głowę i miskę ręcznikiem, zostawiając luźną szparę na dopływ chłodnego powietrza.
  9. Oddychaj wolno i głęboko: wdech nosem przez 4 sekundy, zatrzymanie na 2 sekundy, wydech ustami przez 6–8 sekund. Wydłużony wydech to nie ozdobnik — pobudza nerw błędny i realnie obniża napięcie, a przy tym rozluźnia krtań.
  10. Inhaluj 10 minut. Jeśli w trakcie pojawi się chęć kaszlnięcia, spróbuj ją przeczekać: przełknij ślinę, weź powolny wdech nosem i wydłuż wydech. Wygaszanie odruchu jest tu równie ważne jak same zioła.
  11. Po inhalacji wypij pół szklanki letniej (nie gorącej) wody małymi łykami i zostań w ciepłym pomieszczeniu przez godzinę.
  12. Wieczorem, po ostatniej inhalacji, idź spać w ciągu 30–45 minut — lawendowe wyciszenie ma wtedy przejść płynnie w sen.

Dawkowanie

DOROŚLI: 1 inhalacja 10 minut, 1–2 razy dziennie. Najważniejsza jest sesja WIECZORNA, 30–45 minut przed snem — tu chodzi nie tylko o gardło, ale o wyciszenie układu nerwowego przed nocą. Druga sesja, jeśli potrzebna, po pracy albo po sytuacji stresowej. Kuracja: 2–3 tygodnie, bo kaszel nerwowy nie ustępuje po jednej inhalacji — to nawyk odruchowy, który wygasza się tygodniami. Można stosować długo, bo lawenda i melisa wziewnie są łagodne, ale jeśli po 3–4 tygodniach nie ma poprawy, problem wymaga innego podejścia (logopedia, terapia oddechowa, psychoterapia, a najpierw wykluczenie przyczyn organicznych). DZIECI: od 6. roku życia, 5 minut, raz dziennie wieczorem, pod stałym nadzorem dorosłego, BEZ olejku eterycznego, na parze wyraźnie chłodniejszej. Poniżej 6. roku życia NIE ROBIĆ inhalacji parowej nad miską — u młodszego dziecka zamiast tego zastosuj inhalację bierną: parujący napar postawiony w pokoju na wysokiej półce, poza zasięgiem dziecka. Kaszel nerwowy jest zresztą u dzieci szkolnych częsty i prawie zawsze wymaga wsparcia psychologicznego, a nie farmakologicznego. NIE WLEWAĆ naparu ani olejku do nebulizatora.

Przechowywanie

Suchą mieszankę trzymaj w szczelnym słoiku z ciemnego szkła, w temperaturze pokojowej, z dala od światła i wilgoci. Melisa jest tu najsłabszym ogniwem: po roku wygląda tak samo, ale nie pachnie już cytrynowo i jest praktycznie bezużyteczna — jeśli mieszanka ma leżeć dłużej, przechowuj melisę osobno i dosypuj świeżą przed użyciem. Korzeń prawoślazu chłonie wilgoć jak gąbka i w wilgotnym słoiku szybko pleśnieje — trzymaj go w suchym miejscu i sprawdzaj przed każdym użyciem (ma być kremowobiały, nie szary i nie zapleśniały). Olejek lawendowy przechowuj w lodówce, w ciemnym szkle; utleniony olejek lawendowy zmienia zapach na ostry i staje się wyraźnie bardziej alergizujący niż świeży. Naparu nie zostawiaj na następny dzień.

Trwałość

napar inhalacyjny — zużyć od razu; sucha mieszanka ziołowa — 12 miesięcy (lawenda zachowuje zapach nawet do 24 miesięcy, ale melisa traci olejek już po roku)

Wskazówki

Największy błąd to traktowanie kaszlu nerwowego jak infekcji i sięganie po ostre, drażniące surowce — mentol, eukaliptus, kamforę. One podrażniają już nadwrażliwą krtań i nakręcają odruch kaszlowy zamiast go wygaszać. Przy kaszlu nerwowym idzie się w drugą stronę: łagodnie, śluzowo, uspokajająco. Drugi błąd: olejek lawendowy z pierwszej lepszej półki. Lawandyn (Lavandula x intermedia) i lawenda szerokolistna zawierają sporo kamfory i 1,8-cyneolu — pachną podobnie, ale drażnią drogi oddechowe i mają działanie raczej pobudzające niż uspokajające. Do inhalacji bierz wyłącznie Lavandula angustifolia. Trzeci błąd: zalanie prawoślazu wrzątkiem. Śluzy prawoślazu wytrącają się w wysokiej temperaturze i tracisz najcenniejszy składnik powlekający; dlatego macerujemy go osobno na zimno. Czwarty: robienie inhalacji jak zadania do odhaczenia. Przy kaszlu psychogennym rytuał i spowolniony oddech dają co najmniej tyle samo, co same zioła — 10 minut ciszy z wydłużonym wydechem to część leczenia, nie tło. Lawendę można zastąpić chmielem lub kozłkiem lekarskim (mocniej uspokajają, ale kozłek pachnie tak, że mało kto wytrzyma nad miską). Prawoślaz zastąpisz kwiatem dziewanny albo liściem podbiału. Dobry susz lawendowy poznasz po tym, że rozgnieciony w palcach pachnie słodko i miękko, a nie ostro i kamforowo — kamforowa nuta oznacza, że kupiłeś lawandyn. Jeśli kaszel wraca dokładnie w tych samych sytuacjach (przed wystąpieniem, w szkole, przy konkretnej osobie) — to najlepszy dowód, że jest nerwowy, i najlepszy powód, żeby popracować nad przyczyną, a nie tylko nad gardłem.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.