Inhalacja z tymianku na mokry kaszel

Metryczka

• Typ: Inhalacja
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut (10 minut przygotowania + 10 minut inhalacji)
• Wydajność: 1 inhalacja dla jednej osoby (1,5 litra naparu)
• Sezon: Surowiec: ziele tymianku zbiera się w czerwcu–sierpniu, na początku kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy — wtedy zawartość olejku jest najwyższa; suszy się w cieniu, w temperaturze do 35 °C, bo wyższa ulatnia tymol. Szałwia: maj–lipiec, przed kwitnieniem. Zabieg: sezon infekcyjny, październik–marzec.

Składniki

• 2 łyżki suszonego ziela tymianku (ok. 6 g)
• 1 łyżka suszonego liścia szałwii lekarskiej (ok. 3 g)
• 1 łyżeczka suszonego ziela majeranku (ok. 1,5 g)
• 1 płaska łyżeczka soli morskiej lub kamiennej niejodowanej (ok. 5 g)
• 1,5 litra wody
• 1 duży ręcznik frotté
• szeroka miska ceramiczna lub emaliowana o pojemności co najmniej 2 litrów

Przygotowanie

1. Wymieszaj tymianek, szałwię i majeranek. Jeśli surowiec jest bardzo drobny, nie rozcieraj go dodatkowo — pył trafia do dróg oddechowych i drażni.
2. Zagotuj 1,5 litra wody i rozpuść w niej sól.
3. Zdejmij garnek z ognia i odczekaj 3–5 minut, aż woda ostygnie do 80–85 °C. Wrzątek o temperaturze 100 °C daje parę, która parzy błonę śluzową nosa i gardła — to najczęstsza przyczyna nieudanej inhalacji.
4. Wsyp mieszankę ziół do miski i zalej gorącą wodą. Przykryj miskę talerzem na 3 minuty, aby zioła oddały olejek do wody i nie odparował w pustkę.
5. Postaw miskę na stabilnym stole, usiądź wygodnie, twarz trzymaj 25–30 cm nad powierzchnią wody — nie bliżej.
6. Nakryj głowę i miskę ręcznikiem, tworząc namiot. Zamknij oczy — para z tymolem drażni spojówki.
7. Oddychaj powoli i głęboko: wdech nosem, wydech ustami, przez 5 minut. Potem odwróć: wdech ustami, wydech nosem, kolejne 5 minut. Rytm ma być spokojny, nie hiperwentyluj.
8. Jeśli para zaczyna piec albo pojawia się duszność, natychmiast unieś ręcznik i zrób przerwę — nie hartuj się.
9. Po 10 minutach zakończ, wysmarkaj nos i odkrztuś wydzielinę. Wypluj ją, nie połykaj.
10. Osusz twarz i pozostań w ciepłym pomieszczeniu co najmniej 30 minut. Wyjście na mróz lub przeciąg tuż po inhalacji przekreśla efekt zabiegu i grozi nasileniem infekcji.

Dawkowanie

Wyłącznie do inhalacji parą wodną — nie pić i nie wkraplać do nosa. Dorośli: 10 minut, 2–3 razy dziennie, przez maksymalnie 7 dni. Ostatnią inhalację rób co najmniej 1,5 godziny przed snem, żeby zdążyć odkrztusić. Dzieci powyżej 6. roku życia: 5 minut, 1–2 razy dziennie, WYŁĄCZNIE pod stałym nadzorem dorosłego (ryzyko oparzenia wrzątkiem to najczęstszy wypadek domowy przy inhalacjach) i przy zmniejszonej dawce ziół — 1 łyżka tymianku bez szałwii. Dzieci poniżej 6. roku życia: nie stosować inhalacji nad gorącą miską; użyj nebulizatora z solą fizjologiczną, po konsultacji z lekarzem. Jeśli kaszel utrzymuje się dłużej niż 7 dni, pojawia się gorączka powyżej 38,5 °C, duszność, ból w klatce piersiowej albo wydzielina jest ropna lub podbarwiona krwią — przerwij i idź do lekarza.

Przechowywanie

Suchą mieszankę ziół przechowuj w szczelnym, ciemnym słoiku, w suchym miejscu, do 12 miesięcy — tymianek traci olejek eteryczny na świetle i w cieple, a susz starszy niż rok jest praktycznie bezwartościowy do inhalacji. Gotowego naparu nie odgrzewaj i nie używaj ponownie: po ostygnięciu olejki już się ulotniły, a ciepła woda z ziołami to pożywka bakteryjna. Wylej po zabiegu. Susz rozpoznasz po zapachu — dobry tymianek pachnie intensywnie, ostro i korzennie już przy otwarciu słoika.

Trwałość

zużyć natychmiast; napar do inhalacji nie nadaje się do przechowywania

Wskazówki

Najczęstszy błąd to inhalacja nad wrzątkiem prosto z czajnika — para o 100 °C oparza nabłonek i zamiast pomóc, pogłębia stan zapalny; odczekaj te 3–5 minut. Drugi błąd: zbyt niskie pochylenie głowy nad miską (poniżej 20 cm) — ryzyko poparzenia twarzy i spojówek. Trzeci: robienie inhalacji tuż przed wyjściem z domu. Czwarty: używanie tymianku przy suchym, szczekającym kaszlu — nie ma czego rozrzedzać, a tymol jeszcze bardziej podrażni gardło. Sól w wodzie nie jest ozdobnikiem — nawilża śluzówkę i pomaga rozrzedzić wydzielinę; nie używaj jodowanej, bo jod przy podgrzewaniu drażni. Tymianek pospolity można zastąpić macierzanką (tymiankiem dzikim), która działa łagodniej i lepiej sprawdza się u starszych dzieci. Szałwię można pominąć bez większej straty, majeranek zastąpić hyzopem. Poznasz, że inhalacja zadziałała, po tym, że w ciągu 10–20 minut po niej kaszel staje się luźniejszy, a odkrztuszona wydzielina jest rzadsza i jaśniejsza. Jeśli po zabiegu pojawia się świszczący oddech lub ucisk w klatce — natychmiast przerwij kurację, to sygnał skurczu oskrzeli.

Przeciwwskazania

Użyte zioła