Kąpiel z owsa i rumianku dla niemowląt z atopią

Metryczka

• Typ: Kapiel
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 2 godziny (namaczanie prawoślazu, w tle) + 25 minut czynnej pracy + 10 minut kąpieli
• Wydajność: składniki na jedną kąpiel w wanience niemowlęcej (ok. 15–20 litrów wody)
• Sezon: Owies: sierpień–wrzesień (zbiór ziarna w dojrzałości woskowej; do kąpieli używa się także ziela owsa — Avenae herba — zbieranego w czerwcu–lipcu, w fazie kwitnienia). Rumianek: maj–sierpień, koszyczki w pełni kwitnienia, w słoneczny poranek po obeschnięciu rosy. Nagietek: czerwiec–wrzesień, sukcesywnie. Prawoślaz: korzeń jesienią (październik) z roślin dwuletnich. Kąpiel wykonuje się cały rok, najczęściej zimą, gdy AZS zaostrza się od suchego powietrza

Składniki

• 80 g płatków owsianych górskich lub owsa siewnego (Avena sativa) — zmielonych w młynku na drobny, pudrowy proszek
• 20 g suszonego kwiatu rumianku pospolitego (Matricariae flos)
• 10 g suszonych koszyczków nagietka lekarskiego
• 15 g suszonego korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaeae radix), rozdrobnionego
• 1 litr wody na napar
• 500 ml zimnej wody na wyciąg z prawoślazu
• gaza do odcedzenia (złożona na 4 warstwy) lub bardzo gęste sitko

Przygotowanie

1. Zmiel 80 g płatków owsianych w młynku do kawy lub blenderze na możliwie najdrobniejszy proszek. Sprawdź jakość mielenia: łyżka takiego proszku wsypana do szklanki ciepłej wody powinna dać mętną, mleczną zawiesinę, która nie opada szybko na dno. Jeśli osiada w kilkanaście sekund — miel dłużej.
2. Prawoślaz (15 g) zalej 500 ml ZIMNEJ wody i zostaw na 2 godziny, mieszając co jakiś czas. Śluz prawoślazu wyciąga się wyłącznie na zimno — wrzątek rozkłada polisacharydy śluzowe i zamienia surowiec kojący w bezużyteczny wywar. Po 2 godzinach odcedź przez gazę; masz gęstawy, lekko ciągnący płyn.
3. Rumianek (20 g) i nagietek (10 g) zalej 1 litrem wrzątku, przykryj szczelnie i parz 15 minut. Odcedź bardzo dokładnie przez gazę — do wanienki niemowlaka nie może trafić ani jeden kawałek suszu.
4. Napełnij wanienkę wodą o temperaturze 36–37 °C (mierz termometrem, nie łokciem). Poziom wody: do pasa siedzącego dziecka.
5. Wsyp zmielony owies do wody, energicznie mieszając ręką — woda musi zrobić się jednolicie mleczna, bez grudek na dnie. Jeśli owies się zbryla, rozprowadź go najpierw w kubku ciepłej wody na papkę, a dopiero potem wlej do wanienki.
6. Dolej odcedzony napar z rumianku i nagietka oraz wyciąg z prawoślazu. Zamieszaj.
7. Wykąp niemowlę przez 5–10 minut, NIE dłużej. Nie używaj mydła, żelu, szamponu ani gąbki — myj dłonią, delikatnie polewając skórę wodą. Dłuższa kąpiel wypłukuje z naskórka atopika resztki lipidów i pogarsza jego stan.
8. Wyjmij dziecko i osusz WYŁĄCZNIE przez delikatne przykładanie miękkiego ręcznika. Żadnego pocierania — tarcie u atopika wywołuje świąd i drapanie.
9. W ciągu 3 minut od wyjęcia z wody, na wilgotną jeszcze skórę, nałóż emolient (maść lub krem natłuszczający zalecony przez lekarza). To najważniejszy krok całego zabiegu — kąpiel bez natłuszczenia po niej pogarsza AZS zamiast poprawiać.
10. Wanienkę wypłucz od razu — owies zostawia śliski, trudny do usunięcia po zaschnięciu osad.

Dawkowanie

Do stosowania wyłącznie zewnętrznego. Wiek: od ukończonego 1. miesiąca życia (u noworodków poniżej 4 tygodni tylko po konsultacji z pediatrą; u wcześniaków — wyłącznie za zgodą lekarza). Kąpiel 5–10 minut, woda 36–37 °C. Częstotliwość w zaostrzeniu AZS: codziennie, jako kąpiel wieczorna, przez 7–14 dni; w okresie remisji 2–3 razy w tygodniu. Zawsze zakończyć emolientem w ciągu 3 minut po wyjęciu z wody. Nie łączyć z żadnym mydłem ani płynem do kąpieli w tej samej wodzie. Nie stosować u dzieci z rozpoznaną alergią na białka zbóż ani u dzieci z celiakią z reakcjami skórnymi na kontakt (choć owies bezglutenowy jest zwykle tolerowany, u niemowlaka nie eksperymentuj bez pediatry). Dziecko w wanience wymaga stałego, nieprzerwanego nadzoru dorosłego — woda z owsem jest bardzo śliska i dziecko łatwo się osuwa.

Przechowywanie

Płatki owsiane miel na bieżąco, na jedną–dwie kąpiele. Owies zawiera stosunkowo dużo tłuszczu i po zmieleniu bardzo szybko jełczeje — zjełczały proszek pachnie farbą olejną i podrażnia skórę, czyli robi dokładnie odwrotność tego, po co go używasz. Susz (rumianek, nagietek, prawoślaz) trzymaj w szczelnych ciemnych słoikach, w suchym miejscu, z datą zbioru; kwiat rumianku po roku traci olejek i barwę (żółty środek szarzeje). Prawoślaz jest silnie higroskopijny — w wilgotnym słoiku skleja się w bryłę i pleśnieje; jeśli jest lepki i ma zapach stęchlizny, wyrzuć. Wszystkie wyciągi dla niemowlaka rób świeże, żadnego trzymania w lodówce na jutro.

Trwałość

Wyciągi przygotowuj ZAWSZE świeże, na jedną kąpiel; zużyj w ciągu 3–4 godzin. Nie przechowuj — wyciąg śluzowy z prawoślazu i zawiesina owsiana to znakomite pożywki bakteryjne. Zmielony owies: maksymalnie 2 tygodnie w szczelnym słoiku (tłuszcz w otrębach jełczeje).

Wskazówki

Błąd numer jeden: wrzucenie płatków owsianych do wody w całości, w woreczku. Cały płatek nie odda beta-glukanów w 10 minut — potrzeba MIELENIA na pudrową mąkę, dopiero wtedy powstaje koloid, który osadza się na skórze. Błąd numer dwa: zalanie prawoślazu wrzątkiem. Śluz to polisacharydy, które gorąca woda rozkłada; wyciąg musi być zimny, dwugodzinny. Błąd numer trzy: mydło. U atopika każde mycie detergentem to krok wstecz; jeśli dziecko musi być umyte, użyj wyłącznie preparatu emolientowego do mycia, ale nie w tej samej wodzie. Błąd numer cztery, najczęstszy: kąpiel bez natłuszczenia po niej. Woda odparowując z naskórka zabiera ze sobą więcej wilgoci, niż go nawodniła — bez emolientu nałożonego w ciągu 3 minut kąpiel SZKODZI. Błąd numer pięć: gorąca woda. Powyżej 37 °C świąd nasila się natychmiast, a rozszerzone naczynia podsycają stan zapalny. Jak poznać, że wyszło: woda jest jednolicie mleczna, jedwabista w dotyku, skóra dziecka po wyjęciu jest gładka i wyraźnie mniej zaczerwieniona, dziecko przestaje się drapać. Zamienniki: nagietek można pominąć u dziecka z alergią na astrowate, a zamiast rumianku użyć 20 g kwiatu ślazu dzikiego (Malvae flos) — także śluzowy, ale bez ryzyka reakcji krzyżowej z astrowatymi. Prawoślaz można zastąpić 3 łyżkami siemienia lnianego zalanego zimną wodą na 2 godziny. Jeżeli nie chcesz mielić owsa, kup gotową owsiankę koloidalną (colloidal oatmeal) — to ten sam surowiec, tylko zmielony przemysłowo na drobniejszą frakcję.

Przeciwwskazania

Użyte zioła