Maść dziurawcowa na oparzenia słoneczne

Metryczka

• Typ: Masc
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 40 minut pracy + 4 tygodnie maceracji (lub 3 dni w kąpieli wodnej)
• Wydajność: ok. 220 g maści — 4 słoiczki po 50 ml
• Sezon: Kwiat dziurawca zbiera się w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy: koniec czerwca – lipiec (tradycyjnie w okolicy 24 czerwca, św. Jana). Nagietek — czerwiec–wrzesień, koszyczki w pełnym rozkwicie. Macerat najlepiej nastawiać od razu na świeżo zebranym, przewiędniętym surowcu w lipcu; maść wygodnie zrobić w sierpniu, tak by mieć ją gotową na sezon urlopowy i wczesną jesień.

Składniki

• 40 g suszonych kwiatów i pączków dziurawca (Hyperici herba, sam kwiat — bez łodyg)
• 10 g suszonych koszyczków nagietka
• 250 ml oliwy z oliwek extra virgin (lub oleju słonecznikowego rafinowanego)
• 25 g wosku pszczelego w granulkach
• 10 g lanoliny bezwodnej (opcjonalnie, dla lepszego natłuszczenia)
• 10 kropli olejku lawendowego
• 4 kropli witaminy E (tokoferolu) jako przeciwutleniacza
• 1 słoik szklany 500 ml z zakrętką (na macerat)
• 3–4 słoiczki 50 ml, ciemne, na gotową maść

Przygotowanie

1. Zrób macerat olejowy: do suchego słoika 500 ml wsyp 40 g dziurawca i 10 g nagietka, zalej 250 ml oliwy tak, aby surowiec był przykryty warstwą oleju minimum 2 cm. Wymieszaj czystą łyżką, żeby wypchnąć pęcherzyki powietrza.
2. Zakręć słoik i odstaw na parapet od strony południowej na 4 tygodnie. Wstrząsaj co 2 dni. Macerat jest gotowy, gdy olej ma kolor głębokiej czerwieni lub rubinu — to znak, że hyperycyna przeszła do tłuszczu. Wersja szybka: słoik wstaw do garnka z wodą i trzymaj w kąpieli wodnej w 45–50 °C przez 4 godziny, trzy dni z rzędu.
3. Przecedź macerat przez gęste sito wyłożone gazą, a resztki surowca mocno wyciśnij. Odstaw przecedzony olej na 12 godzin — na dnie zbierze się mętny osad wodny; zlej klarowny olej znad osadu.
4. Odmierz 200 ml czystego maceratu do naczynia żaroodpornego i wstaw do kąpieli wodnej.
5. Dodaj 25 g wosku pszczelego i 10 g lanoliny. Podgrzewaj w 60–65 °C, mieszając drewnianą łopatką, aż wosk całkowicie się rozpuści (5–8 minut). Nie przekraczaj 70 °C — wyższa temperatura rozkłada hyperycynę.
6. Zdejmij naczynie z kąpieli. Zrób próbę konsystencji: kapnij kroplę na zimny talerzyk i odczekaj minutę. Za twarda — dolej 1 łyżkę maceratu; za miękka — dodaj 3 g wosku i przetop ponownie.
7. Gdy masa ostygnie do ok. 40 °C i zacznie lekko mętnieć, wmieszaj 10 kropli olejku lawendowego i 4 krople witaminy E.
8. Przelej maść do wyparzonych i suchych słoiczków. Nie zakręcaj, dopóki maść nie ostygnie całkowicie i nie stężeje (ok. 2 godziny) — inaczej pod wieczkiem skropli się woda.
9. Podpisz słoiczki nazwą i datą wykonania. Przechowuj w ciemności.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Nie stosować doustnie. Cienką warstwę nakładaj na zaczerwienioną, nieuszkodzoną skórę 2–3 razy dziennie, przez 3–7 dni, aż zaczerwienienie ustąpi. Pierwszą aplikację wykonaj dopiero po schłodzeniu oparzenia (zimny okład lub chłodny prysznic przez 15 minut) — na gorącą skórę tłusta maść działa jak izolator i pogłębia uraz. Nakładaj wieczorem lub przed założeniem odzieży zakrywającej — posmarowanego miejsca nie wolno wystawiać na słońce ani na solarium przez co najmniej 12 godzin po aplikacji. Nie nakładać na pęcherze, otwarte rany ani oparzenia II i III stopnia. Dzieci powyżej 3. roku życia: dopuszczalne na małe powierzchnie (do wielkości dłoni dziecka), 1–2 razy dziennie, wyłącznie na skórę zakrytą ubraniem.

Przechowywanie

W szczelnie zamkniętym, ciemnym słoiczku, w temperaturze 5–18 °C, z dala od światła. Światło rozkłada hyperycynę (maść blednie), ciepło powyżej 25 °C powoduje rozwarstwienie i jełczenie oleju. Nabieraj czystą szpatułką, nigdy palcem — palec wnosi bakterie i wodę, przez co maść pleśnieje od środka. Nie trzymaj w łazience.

Trwałość

12 miesięcy w ciemnym słoiczku, w chłodzie; z witaminą E do 18 miesięcy. Maść zjełczała pachnie kwaśno-farbiarsko i traci czerwony kolor na rzecz brudnobrązowego — wtedy nadaje się tylko do wyrzucenia.

Wskazówki

Najczęstszy błąd: zbiór dziurawca z łodygami. Do maceratu idzie sam kwiat i pąki (najwięcej hyperycyny jest w czarnych kropkach na płatkach) — łodygi rozcieńczają surowiec i dają blady, żółty olej zamiast czerwonego. Drugi błąd: wilgotny surowiec. Choćby minimalna wilgoć w słoiku uruchamia pleśń i cały macerat idzie do kosza; suchy kwiat rozcierany w palcach musi kruszyć się na proszek. Trzeci: przegrzanie na kuchence bez kąpieli wodnej — czerwień znika, a z nią działanie. Poznasz udany macerat po barwie: intensywnie czerwony, prześwitujący rubinowo pod światło. Blady, słomkowy olej oznacza, że surowiec był stary albo zebrany po przekwitnięciu. Zamiast oliwy można użyć oleju z pestek winogron (lżejszy, szybciej się wchłania) lub oleju migdałowego. Lanolina jest opcjonalna — bez niej maść jest lżejsza, ale mniej okluzyjna. Gotowa maść ma barwę ceglastoczerwoną do bordowej i lekko brudzi pościel — kładź na noc ręcznik. Jeśli zależy Ci wyłącznie na chłodzeniu oparzenia bez ryzyka fototoksyczności, użyj żelu aloesowego lub maści nagietkowej; dziurawiec bierz tam, gdzie potrzebne jest przyspieszenie naskórkowania.

Przeciwwskazania

Użyte zioła