Maść z żywicy sosnowej ściągająca

Metryczka

• Typ: Masc
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: zaawansowany
• Czas przygotowania: 2 godziny pracy + 4 godziny maceratu ciepłego (albo 4 tygodnie maceratu zimnego)
• Wydajność: ok. 260 ml maści (5 słoiczków po ok. 50 ml — więcej nie potrzeba, bo zużywa się ją porcjami wielkości ziarnka grochu)
• Sezon: żywica sosnowa: cały rok, ale najobficiej wypływa od maja do sierpnia, w upały; zbieraj wyłącznie zastygłe naturalne wycieki, nigdy nie nacinaj pnia — to zniszczenie drzewa i w lasach państwowych jest zabronione; nagietek: czerwiec–wrzesień; kora dębu: kwiecień–maj, z młodych, 2–4-letnich gałązek, w okresie ruszania soków

Składniki

• 40 g czystej żywicy sosnowej (Pini resina) — zastygłej, zebranej z pnia, bez kory i igieł
• 30 g suszonego kwiatu nagietka (Calendulae flos)
• 20 g suszonej kory dębu szypułkowego (Quercus cortex), rozdrobnionej
• 10 g suszonego liścia oczaru wirginijskiego (Hamamelidis folium)
• 300 ml oleju słonecznikowego (do maceratu kwiatów, kory i oczaru — 60 g surowca na 300 ml oleju)
• 40 g wosku pszczelego w płatkach
• 30 g smalcu wieprzowego niesolonego (klasyczna baza) albo 30 g masła shea (wersja bezmięsna)
• 10 kropli olejku eterycznego z igliwia sosny
• 1 kapsułka witaminy E (ok. 200 j.m.)

Przygotowanie

1. Żywicę zbieraj wyłącznie z naturalnych wycieków i starych ran drzewa — nigdy nie nacinaj żywego pnia. Twardą, zastygłą żywicę wstaw na 30 minut do zamrażarki i rozbij na drobne okruchy w moździerzu; w temperaturze pokojowej się klei i nie da się jej rozdrobnić.
2. Okruchy żywicy przesyp na sitko i przesiej z kawałków kory, igieł i piasku. Zanieczyszczona żywica da maść pełną drzazg.
3. Korę dębu rozdrobnij do 2–3 mm. Kwiatu nagietka i liścia oczaru nie rozdrabniaj.
4. Macerat: 30 g nagietka, 20 g kory dębu i 10 g oczaru zalej 300 ml oleju słonecznikowego w słoju. Trzymaj w kąpieli wodnej w 60 °C przez 4 godziny (kora dębu potrzebuje ciepła, żeby oddać garbniki) albo maceruj na zimno 4 tygodnie.
5. Odcedź przez gazę w cztery warstwy i mocno wyciśnij. Odstaw na 12 godzin, zlej znad osadu.
6. Odmierz 200 ml maceratu do rondelka i podgrzewaj w kąpieli wodnej do 70 °C.
7. Wsyp 40 g rozdrobnionej żywicy i mieszaj cierpliwie, aż całkowicie się rozpuści — to trwa 20–30 minut. Nie podnoś temperatury powyżej 75 °C: żywica się nie rozpuści szybciej, a olejek terpentynowy odparuje.
8. Przecedź gorący roztwór przez gęste, metalowe sitko, żeby usunąć nierozpuszczalne resztki żywicy i zanieczyszczenia.
9. Wróć płyn do kąpieli wodnej, obniż temperaturę do 60 °C, dodaj 40 g wosku pszczelego i 30 g smalcu (lub masła shea). Mieszaj do rozpuszczenia, ok. 5 minut.
10. Test konsystencji na zimnym talerzyku: maść ściągająca ma być twardsza od zwykłej — powinna dać się nabrać na czubek noża i nie rozpływać się w temperaturze ciała. Za miękka — dodaj 5–10 g wosku.
11. Ostudź do 45 °C, dodaj 10 kropli olejku sosnowego i witaminę E, wymieszaj.
12. Przelej do ciemnych słoiczków. Studź otwarte 2 godziny, potem zakręć. Opisz etykietą: skład, data, TYLKO DO STOSOWANIA ZEWNĘTRZNEGO.
13. Naczynia po żywicy myj denaturatem lub spirytusem — woda z detergentem tego nie zdejmie.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Nakładaj porcję wielkości ziarnka grochu bezpośrednio na czyrak, zastrzał, ropień lub miejsce z tkwiącą drzazgą — grubą warstwą, nie wcierając. Przykryj gazikiem i zabezpiecz plastrem lub bandażem. Zmieniaj opatrunek 2 razy dziennie (rano i wieczorem), przy każdej zmianie przemywając skórę wodą z mydłem. Czyrak zwykle dojrzewa i pęka w ciągu 2–4 dni. Drzazga zwykle wychodzi po 12–24 godzinach pod opatrunkiem okluzyjnym. Po pęknięciu ropnia i wypłynięciu treści przestań stosować maść żywiczną i przejdź na maść nagietkową na fazę gojenia. Nie stosuj dłużej niż 7 dni w jednym miejscu. Na drobne pęknięcia pięt i szorstkie łokcie: cienka warstwa raz dziennie na noc. Test uczuleniowy na przedramieniu obowiązkowy — odczyt po 24 godzinach.

Przechowywanie

Ciemne słoiczki z szerokim wlewem, temperatura 5–20 °C. Maść twardnieje w lodówce — przed użyciem nabierz porcję i rozetrzyj między palcami, żeby zmiękła. Nabieraj czystą łopatką. Nie przechowuj w plastiku — kwasy żywiczne z czasem reagują z niektórymi tworzywami i słoiczek robi się kleisty. Maść żywiczna barwi tkaniny na trwałe; przechowuj z dala od jasnych ręczników i pościeli.

Trwałość

18 miesięcy w zamkniętym słoiczku — żywica sama w sobie jest konserwantem i mocno przedłuża trwałość; po otwarciu 12 miesięcy

Wskazówki

Klasyczna receptura ludowa opiera się na proporcji ok. 1 część żywicy na 5 części tłuszczu — trzymaj się jej, bo przy większym udziale żywicy maść przestaje być maścią, a staje się klejem i mocno podrażnia skórę. Najczęstszy błąd to przegrzewanie: przy 90–100 °C żywica ciemnieje, zaczyna się rozkładać i maść drażni tak mocno, że robi rumień w miejscu nałożenia. Drugi błąd to niedokładne oczyszczenie żywicy — okruchy kory zostają w maści i przy opatrunku okluzyjnym mechanicznie ranią skórę. Zamiast smalcu można użyć lanoliny (lepiej trzyma się na skórze) albo masła shea; smalec jest wersją najbliższą tradycji i najlepiej wchłania się w zgrubiały naskórek. Zamiast oczaru można dać ziele krwawnika (też garbniki i działanie ściągające). Świeża, miękka i lepka żywica z tegorocznego wycieku ma najwięcej olejku terpentynowego i jest najskuteczniejsza, ale najtrudniej ją rozdrobnić — pomaga zamrażarka. Stara, zeszklona, biaława żywica jest ubogo w terpeny, ale wciąż bogata w kwasy żywiczne — nadaje się. Dobra maść jest ciemnożółta do bursztynowej, twarda, wyraźnie żywiczna w zapachu, a po nałożeniu daje uczucie napięcia skóry (stąd nazwa: ściągająca). Jeśli maść po ostygnięciu jest ziarnista i nierówna, znaczy, że żywica nie rozpuściła się do końca — przetop całość w 70 °C i przecedź powtórnie.

Przeciwwskazania

Użyte zioła