Metryczka
- Typ: Mieszanka
- Kategoria: Oczyszczanie i metabolizm
- Trudność: łatwy
- Czas przygotowania: 25 minut (sporządzenie mieszanki) + 15 minut na zaparzenie porcji
- Wydajność: 100 g mieszanki = ok. 50 porcji naparu po 250 ml
- Sezon: pokrzywa: maj–czerwiec (młode liście przed kwitnieniem, najbogatsze w żelazo i krzem); lucerna: czerwiec–sierpień (ziele w początkach kwitnienia, przed zdrewnieniem łodyg); mniszek (korzeń): wrzesień–październik lub marzec–kwiecień; ostropest (owoc): sierpień–wrzesień, gdy koszyczki brunatnieją; morszczyn: surowiec kupny, zbierany na wybrzeżach Atlantyku wiosną
Składniki
- 30 g suszonego liścia pokrzywy zwyczajnej (Urticae folium)
- 25 g suszonego ziela lucerny siewnej (Medicaginis herba)
- 20 g suszonego korzenia mniszka lekarskiego (Taraxaci radix)
- 15 g rozdrobnionych nasion ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus)
- 10 g suszonej plechy morszczynu pęcherzykowatego (Fuci vesiculosi thallus) — POMIŃ przy Hashimoto i chorobie Gravesa-Basedowa
- woda: 250 ml na jedną porcję naparu (1 czubata łyżeczka mieszanki, ok. 2 g)
Przygotowanie
- Nasiona ostropestu rozgnieć w moździerzu lub zmiel na grubą kaszkę tuż przed sporządzeniem mieszanki — sylimaryna z całych, nienaruszonych nasion praktycznie nie przechodzi do naparu, a zmielone jełczeją w 2–3 tygodnie.
- Korzeń mniszka potnij lub połam na kawałki 2–4 mm; grubsze fragmenty przedtem rozłup wzdłuż.
- Liść pokrzywy i ziele lucerny potnij do frakcji ok. 3–5 mm. Nie ucieraj na pył — sproszkowany surowiec przechodzi przez sitko i mętni napar.
- Plechę morszczynu potnij nożyczkami na paski 3–5 mm. Odważ dokładnie 10 g na 100 g mieszanki i ani grama więcej — to jedyny składnik, w którym błąd wagowy ma realne konsekwencje (przedawkowanie jodu).
- Odważ: pokrzywa 30 g, lucerna 25 g, mniszek 20 g, ostropest 15 g, morszczyn 10 g. Wymieszaj w dużej misce przez ok. 2 minuty do jednorodności.
- Przesyp do suchego słoja z ciemnego szkła, opisz etykietą ze składem i datą sporządzenia (zwłaszcza jeśli wersja zawiera morszczyn — musi być widoczne).
- Przygotowanie porcji: 1 czubatą łyżeczkę (ok. 2 g) mieszanki zalej 250 ml wody o temperaturze ok. 95 °C.
- Przykryj spodkiem i parz 15 minut. Przykrycie jest obowiązkowe — inaczej ucieka część związków lotnych, a napar stygnie poniżej progu ekstrakcji korzenia.
- Odcedź przez gęste sitko, dociskając surowiec. Pij ciepły. Zachowaj co najmniej 4 godziny odstępu od przyjęcia lewotyroksyny.
Dawkowanie
Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2 razy dziennie, rano i wczesnym popołudniem, między posiłkami. Bezwzględnie zachowaj minimum 4 godziny odstępu od tabletki lewotyroksyny — pokrzywa, lucerna i błonnik z surowców wiążą hormon w przewodzie pokarmowym i obniżają jego wchłanianie. Kuracja: 6–8 tygodni, potem 3–4 tygodnie przerwy. Wersję z morszczynem stosuj maksymalnie 6 tygodni i tylko po oznaczeniu TSH, fT3, fT4 oraz przeciwciał anty-TPO i anty-TG. W trakcie kuracji kontroluj TSH — jeśli po 6–8 tygodniach wynik się pogarsza, odstaw mieszankę. Dzieci: nie stosować. Nie zwiększaj dawki „dla szybszego efektu” — to nie działa i tylko podnosi ryzyko interakcji.
Przechowywanie
Słój z ciemnego szkła lub metalowa puszka, szczelnie, w suchym miejscu, w temperaturze do 20 °C, z dala od światła i pary wodnej. Morszczyn jest wybitnie higroskopijny — jeśli mieszanka zaczyna się zbrylać, kleić do ścianek albo pachnieć rybą i stęchlizną, wyrzuć całość. Zawilgocony surowiec pleśnieje od środka i nie da się tego uratować dosuszaniem. Nie trzymaj słoja nad kuchenką ani przy zlewie.
Trwałość
6 miesięcy w szczelnym słoju z ciemnego szkła (limit narzuca rozgnieciony ostropest, który jełczeje). Bez ostropestu — do 12 miesięcy. Gotowy napar: wypić w ciągu 12 godzin
Wskazówki
Najczęstszy i najgroźniejszy błąd to sypanie morszczynu „na oko” — plecha jest lekka i objętościowa, więc łatwo o wielokrotne przedawkowanie jodu. Odważ ją na wadze jubilerskiej, nie łyżką. Drugi błąd: picie naparu razem z tabletką hormonu, przez co pacjent latami walczy z nieskuteczną dawką. Trzeci: mielenie ostropestu na zapas — po miesiącu masz zjełczały tłuszcz zamiast sylimaryny; mieszankę z ostropestem rób w porcjach 100 g i zużywaj w ciągu pół roku. Jeśli masz Hashimoto, po prostu zrób wersję bez morszczynu: 35 g pokrzywy, 25 g lucerny, 25 g mniszka, 15 g ostropestu — pozostaje pełne wsparcie mineralno-wątrobowe bez ryzyka jodowego. Dobrze zrobiona mieszanka pachnie zielenią i sianem, a napar jest ciemnozielono-brunatny; jeśli pachnie rybą, to znak, że morszczyn zawilgotniał. Pokrzywę zbieraj z dala od dróg — kumuluje azotany. Efektów nie ocenia się po samopoczuciu, tylko po TSH — dopiero badanie po 6–8 tygodniach mówi cokolwiek sensownego.
Przeciwwskazania
TO NIE JEST LEK NA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY. Nie odstawiaj i nie zmniejszaj lewotyroksyny — nieleczona niedoczynność prowadzi do zaburzeń rytmu serca, hipercholesterolemii, depresji i w skrajnych przypadkach do śpiączki hipometabolicznej. Mieszanka jest wyłącznie wsparciem. MORSZCZYN — najpoważniejszy składnik: przeciwwskazany BEZWZGLĘDNIE przy chorobie Hashimoto (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy) i przy nadczynności — nadmiar jodu zaostrza proces autoimmunologiczny i może wywołać przełom tarczycowy. Ponieważ Hashimoto odpowiada za większość niedoczynności w Polsce, wersja z morszczynem jest w praktyce dla mniejszości chorych — nie stosuj jej bez oznaczonych przeciwciał anty-TPO. Morszczyn kumuluje też metale ciężkie (arsen, kadm, ołów) — używaj wyłącznie surowca z badanego, deklarowanego źródła. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią (lucerna zawiera fitoestrogeny i kumestrol, morszczyn zaburza gospodarkę jodową płodu). Lucerna przeciwwskazana w toczniu rumieniowatym układowym i innych chorobach autoimmunologicznych — L-kanawanina zaostrza objawy; z tego samego powodu unikaj jej przy Hashimoto. Lucerna zawiera dużo witaminy K i osłabia działanie warfaryny/acenokumarolu. Mniszek przeciwwskazany przy niedrożności dróg żółciowych, kamicy z ryzykiem zaczopowania i ostrym zapaleniu pęcherzyka. Pokrzywa nasila działanie leków moczopędnych i hipotensyjnych. Ostrożnie u osób z chorobą wrzodową w zaostrzeniu.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.
Zaloguj się, aby dodać komentarz.