Miód sosnowy z młodych pędów na oskrzela

Metryczka

• Typ: Miod ziolowy
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 1 godzina + 4–6 tygodni maceracji na zimno
• Wydajność: ok. 700–750 ml gotowego miodu ziołowego
• Sezon: maj (zbiór młodych pędów sosny w fazie miękkich, jasnozielonych przyrostów; w chłodne lata także początek czerwca, w górach do połowy czerwca)

Składniki

• 300 g świeżych młodych pędów sosny zwyczajnej (jasnozielone przyrosty, 3–7 cm, jeszcze miękkie)
• 700 g płynnego, nieprzegrzewanego miodu (najlepiej lipowego lub akacjowego)
• 1 łyżka soku ze świeżej cytryny (ok. 15 ml)
• 1 łyżka suszonego ziela tymianku (ok. 3 g) — opcjonalnie, wzmacnia działanie przeciwbakteryjne
• słoik 1,2 l z szeroką szyjką, wyparzony i całkowicie suchy

Przygotowanie

1. Zbierz pędy w maju, w suchy dzień, przed południem — po deszczu i o świcie surowiec jest mokry i pleśnieje w słoiku. Bierz przyrosty jasnozielone, miękkie, dające się przełamać paznokciem. Brązowe i twardniejące pędy zostaw na drzewie.
2. NIE MYJ pędów pod bieżącą wodą — woda zmywa żywicę i wnosi wilgoć, która jest głównym powodem, dla którego ten preparat pleśnieje. Wystarczy strzepnąć igliwie i odrzucić egzemplarze z owadami czy nalotem.
3. Potnij pędy nożem ceramicznym lub nierdzewnym na kawałki długości 0,5–1 cm. Im drobniej, tym więcej powierzchni oddaje olejki. Nóż będzie się kleił od żywicy — przetrzyj go spirytusem.
4. Wsyp warstwę ok. 2 cm pociętych pędów na dno wyparzonego słoika i zalej ją miodem tak, żeby całkowicie zniknęła pod powierzchnią. Powtarzaj warstwami aż do wyczerpania surowca.
5. Dodaj sok z cytryny i tymianek, a następnie dolej miodu tak, aby przykrywał surowiec warstwą co najmniej 1,5 cm. Każdy fragment pędu wystający ponad miód spleśnieje — to najczęstsza przyczyna zepsucia całego słoika.
6. Wymieszaj długą drewnianą łyżką i wypchnij pęcherzyki powietrza, przesuwając łyżką wzdłuż ścianek słoika. Zostaw ok. 2 cm wolnej przestrzeni pod wieczkiem.
7. Zakręć słoik i odstaw w ciemne miejsce w temperaturze 18–22 °C na 4–6 tygodni. Codziennie przez pierwszy tydzień obracaj słoik dnem do góry i z powrotem, żeby miód, który jest cięższy, nie osiadał na dnie i żeby surowiec pozostał zanurzony.
8. Po 4–6 tygodniach miód będzie płynny, ciemnozłoty i wyraźnie pachnący żywicą. Przecedź go przez gęste sito, a potem przez podwójną gazę — nie wyciskaj surowca siłą, bo przepchniesz drobiny, które skrócą trwałość preparatu. Odsączanie trwa 2–3 godziny; miód jest gęsty i nie spieszy się.
9. Przelej do wyparzonych, suchych butelek lub słoiczków z ciemnego szkła, wypełniając je pod korek. Opisz: nazwa, data nastawu, data przecedzenia.

Dawkowanie

Dorośli: 1 łyżka (ok. 15 ml) 3 razy dziennie, po posiłku, przy nasilonym kaszlu do 4 razy dziennie. Trzymaj miód chwilę w ustach i połykaj powoli — działanie osłaniające na gardło zaczyna się już tam. Można rozpuścić w szklance letniej wody lub herbaty o temperaturze do 40 °C; wrzątek niszczy olejki eteryczne i enzymy miodu, więc nie wrzucaj go do gorącej herbaty. Dzieci: 3–6 lat — 1/2 łyżeczki 2–3 razy dziennie; 7–11 lat — 1 łyżeczka 3 razy dziennie; od 12 lat — dawka dorosłego. Dzieciom poniżej 1. roku życia NIE PODAWAĆ — miód niesie ryzyko botulizmu niemowlęcego, niezależnie od dodatków ziołowych. Czas kuracji: 7–14 dni. Jeśli kaszel utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie, jest produktywny z ropną wydzieliną, towarzyszy mu gorączka albo duszność — potrzebna jest diagnostyka lekarska.

Przechowywanie

Ciemne szkło, chłodne i ciemne miejsce (12–18 °C) — spiżarnia, piwnica albo dolna półka lodówki po otwarciu. Miód sam w sobie jest konserwantem, ale sok roślinny z pędów obniża jego stężenie cukru i tym samym jego zdolność ochronną, dlatego ten preparat nie jest tak trwały jak czysty miód. Nabieraj wyłącznie suchą, czystą łyżeczką — jedna mokra łyżeczka potrafi zafermentować cały słoik. Sygnały ostrzegawcze: piana na powierzchni, bąbelki wędrujące ku górze, kwaśny lub alkoholowy zapach, wypychające się wieczko — to fermentacja, preparat wyrzuć. Naturalna krystalizacja (miód gęstnieje, mętnieje, staje się kremowy) to normalne zjawisko i nie psuje preparatu; podgrzej słoik w kąpieli wodnej do maksymalnie 40 °C, żeby przywrócić płynność.

Trwałość

12 miesięcy w ciemnym szkle, w chłodzie

Wskazówki

Jedyny naprawdę groźny błąd to wilgoć: pędy zbierane po deszczu, mycie surowca, mokry słoik albo mokra łyżeczka — każdy z tych czterech kończy się pleśnią. Drugi błąd to pozostawienie surowca wystającego ponad miód; sprawdzaj słoik co kilka dni i dociskaj pływające fragmenty. Trzeci: podgrzewanie miodu, żeby lepiej się wlewał — powyżej 40 °C tracisz enzymy i lotne olejki, czyli to, po co robisz ten preparat na zimno zamiast warzenia. Jeśli miód jest zbyt gęsty do zalania, postaw słoik w kąpieli wodnej o temperaturze 35–40 °C na 20 minut. Rozpoznanie pędu: majówka to jasnozielony, miękki przyrost tegoroczny, wyraźnie jaśniejszy od reszty gałęzi, pachnący cytrusowo-żywicznie po przełamaniu. Zamienniki: sosna czarna nadaje się równie dobrze i daje bardziej żywiczny, ostrzejszy smak; sprawdzą się też młode pędy świerka (łagodniejsze, bardziej cytrusowe). NIE używaj cisu ani żywotnika — są trujące, a młode pędy cisa bywają mylone z sosnowymi przez początkujących. Jak poznać, że wyszło: gotowy miód jest ciemnozłoty do bursztynowego, ciągnie się gęsto z łyżki, pachnie lasem i żywicą, a w smaku ma słodycz przełamaną lekką goryczką i cytrusową nutą pinenu. Jeśli pachnie tylko miodem — maceracja była za krótka albo pędy były już zdrewniałe.

Przeciwwskazania

Użyte zioła