Nalewka z kory wierzby na bóle

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Stawy i mięśnie
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 45 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 2 tygodnie dojrzewania
• Wydajność: ok. 430–460 ml gotowej nalewki
• Sezon: kwiecień–maj (zbiór kory z 2–3-letnich pędów, gdy ruszają soki i kora schodzi bez wysiłku); wiązówka błotna: czerwiec–sierpień (kwiat w pełni kwitnienia, zbierany w słoneczny dzień)

Składniki

• 40 g suszonej, rozdrobnionej kory wierzby purpurowej (Salicis purpureae cortex) z 2–3-letnich pędów
• 30 g suszonej, rozdrobnionej kory wierzby białej (Salicis albae cortex)
• 20 g suszonego kwiatu wiązówki błotnej (Filipendulae ulmariae flos)
• 10 g suszonego kłącza imbiru (Zingiberis rhizoma), rozdrobnionego
• 500 ml alkoholu 50% (spirytus rektyfikowany 95% rozcieńczony wodą przegotowaną: 265 ml spirytusu + 235 ml wody)
• 1 słój z ciemnego szkła o pojemności ok. 900 ml

Przygotowanie

1. Korę wierzby rozdrobnij na kawałki 2–5 mm. Kora jest łykowata i sprężysta — najłatwiej tnie się ją nożycami ogrodniczymi, gdy jest jeszcze lekko wilgotna po namoczeniu; ale do nalewki musi być sucha, więc tnij surowiec suchy, kawałek po kawałku, i nie próbuj mielić go w młynku do kawy (zapchasz go łykiem).
2. Kłącze imbiru pokrój w cienkie plasterki, kwiatu wiązówki nie rozdrabniaj.
3. Odważ i wsyp do suchego słoja: 40 g kory wierzby purpurowej, 30 g kory wierzby białej, 20 g kwiatu wiązówki, 10 g imbiru (razem 100 g).
4. Sporządź alkohol 50%: 265 ml spirytusu 95% + 235 ml wody przegotowanej i ostudzonej. Stężenie 50% jest tu istotne — salicyna jest glikozydem i najlepiej ekstrahuje się w alkoholu 40–50%, a nie w mocnym spirytusie.
5. Zalej surowiec 500 ml alkoholu. Proporcja: 1 część surowca na 5 części alkoholu. Kora chłonie i pęcznieje — po dobie sprawdź poziom i w razie potrzeby dolej alkoholu, żeby surowiec był przykryty.
6. Zakręć szczelnie, opisz etykietą (nazwa, data, moc alkoholu) i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C.
7. Maceruj 4 tygodnie, wstrząsając energicznie raz dziennie przez pierwsze 2 tygodnie, potem co 2–3 dni.
8. Przecedź przez gazę złożoną na cztery warstwy, mocno wyciskając korę — w wyciśniętej korze zostaje sporo nalewki.
9. Odstaw na 3 dni w chłodzie do sklarowania, zlej znad osadu.
10. Przelej do butelki z ciemnego szkła z zakrętką, opisz i odstaw do dojrzenia na 2 tygodnie — nalewka wtedy łagodnieje i traci część surowej cierpkości.

Dawkowanie

Dorośli: 1 łyżeczka (ok. 5 ml) nalewki rozcieńczona w pół szklanki wody, 2–3 razy dziennie, ZAWSZE PO JEDZENIU. Nie przekraczaj 15 ml na dobę. Pierwszą dawkę zmniejsz do połowy i sprawdź, jak reaguje żołądek. Działanie przeciwbólowe narasta powoli — pełny efekt oceniaj dopiero po 4–7 dniach regularnego stosowania; to nie jest preparat na doraźne zbicie bólu w kwadrans. Kuracja: maksymalnie 4 tygodnie, potem co najmniej 2 tygodnie przerwy. Doraźnie przy zaostrzeniu bólu reumatycznego: 1 łyżeczka do 3 razy dziennie przez 5–7 dni. Dzieci i młodzież poniżej 18. roku życia: BEZWZGLĘDNIE NIE STOSOWAĆ (patrz przeciwwskazania — zespół Reye'a). Nalewki nigdy nie pij nierozcieńczonej ani na pusty żołądek.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana, szczelnie zamknięta, w chłodnym miejscu (10–18 °C), z dala od światła. Nalewka z czasem ciemnieje do koloru mocnej herbaty — to naturalne utlenianie garbników i nie oznacza zepsucia. Sygnałem, że coś jest nie tak, są kożuch na powierzchni, mętnienie po sklarowaniu albo kwaśny, octowy zapach (świadczy o zbyt niskiej mocy alkoholu). Trzymaj poza zasięgiem dzieci — to preparat o działaniu zbliżonym do aspiryny.

Trwałość

24 miesiące w szczelnej butelce z ciemnego szkła

Wskazówki

Korę zbieraj wiosną, gdy ruszają soki i sama schodzi z pędu całymi rurkami — wystarczy naciąć ją wzdłuż i podważyć. Bierz wyłącznie 2–3-letnie pędy: kora starego pnia jest gruba, spękana i uboga w salicynę, bo większość jej masy to martwy korek. Nigdy nie obrączkuj drzewa. Wierzba purpurowa (Salix purpurea, wiklina o czerwonawych pędach) ma najwięcej salicyny ze wszystkich krajowych wierzb — jeśli masz do niej dostęp, oprzyj na niej cały przepis. Najczęstszy błąd to zalanie kory spirytusem 70% lub mocniejszym „bo mocniej wyciągnie” — salicyna jako glikozyd ekstrahuje się wtedy gorzej, a nalewka wychodzi cierpka i słaba. Drugi błąd to picie jej na czczo: salicylany bez osłony pokarmu drażnią żołądek dokładnie tak jak aspiryna. Trzeci to oczekiwanie natychmiastowego efektu i zwiększanie dawki po dwóch dniach — dostaniesz zgagę, a nie ulgę. Dobrze zrobiona nalewka jest ciemnobrunatna, wyraźnie ściągająca i gorzka, z korzennym imbirowym tłem; im mocniej ściąga, tym więcej garbników i salicyny wyciągnąłeś. Zamienniki: brak wierzby purpurowej — użyj 70 g kory wierzby białej; brak wiązówki — zwiększ korę do 90 g, ale wtedy nalewka mocniej drażni żołądek, bo to właśnie wiązówka pełni tu rolę osłonową. Imbir można pominąć.

Przeciwwskazania

Użyte zioła