Nalewka z zielonego orzecha włoskiego na trawienie

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 1 godzina + 6 tygodni maceracji + 3 miesiące dojrzewania
• Wydajność: ok. 1,1 litra nalewki
• Sezon: koniec czerwca – początek lipca (zbiór zielonych orzechów przed zdrewnieniem skorupy, tradycyjnie w okolicach 24 czerwca)

Składniki

• 20 zielonych orzechów włoskich (ok. 500 g), zebranych przed zdrewnieniem skorupy
• 1 litr alkoholu 50–60% (spirytus rektyfikowany rozcieńczony wodą przegotowaną)
• 300 g cukru lub 250 g miodu
• 200 ml wody przegotowanej (do syropu)
• 8 goździków
• 1 laska cynamonu cejlońskiego (ok. 5 g)
• skórka otarta z 1 cytryny (bez białego albedo)
• opcjonalnie: 1 łyżeczka rozgniecionych owoców kminku

Przygotowanie

1. Zbierz orzechy w rękawiczkach — sok z zielonej łupiny barwi skórę na brązowo i schodzi dopiero po 2 tygodniach. Sprawdź nożem: jeśli ostrze przechodzi przez orzech na wylot bez oporu, surowiec jest w porę.
2. Umyj orzechy i osusz. Pokrój każdy na 4 części; robotę wykonuj na desce, której nie żal — juglon plami wszystko.
3. Włóż pokrojone orzechy do słoja 3-litrowego, dodaj goździki, cynamon i skórkę z cytryny.
4. Zalej litrem alkoholu 50–60%, tak żeby wszystko było przykryte na 2–3 cm.
5. Zamknij szczelnie i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej na 6 tygodni. Wstrząsaj słojem co 2–3 dni.
6. Po 6 tygodniach zlej nalew przez gęste sito, a orzechy odciśnij i odrzuć. Płyn jest wtedy prawie czarny.
7. Zagotuj 200 ml wody z cukrem, gotuj 2 minuty do rozpuszczenia i ostudź syrop do temperatury pokojowej. Jeśli używasz miodu, rozpuść go w letniej (do 40 °C) wodzie, bez gotowania.
8. Wmieszaj syrop do nalewu i odstaw całość na kolejne 3 miesiące w ciemnym, chłodnym miejscu — dojrzewanie usuwa ostrą, gorzką nutę zielonej łupiny.
9. Przefiltruj przez gazę lub filtr kawowy, zlewając znad osadu.
10. Rozlej do butelek z ciemnego szkła, opisz datą i odstaw. Nalewka nadaje się do picia po 3 miesiącach, ale pełnię smaku osiąga po roku.

Dawkowanie

Doraźnie po ciężkim, tłustym posiłku: 1 kieliszek 20–30 ml, powoli, bez popijania. Przy przewlekłych zaburzeniach trawienia: 1 łyżka stołowa (15 ml) 2 razy dziennie, po głównych posiłkach, przez maksymalnie 3–4 tygodnie, potem 2 tygodnie przerwy. Nie przekraczaj 60 ml na dobę. Przy biegunce działanie ściągające garbników wykorzystuje się krótko: 15 ml w pół szklanki letniej wody, do 3 razy dziennie, nie dłużej niż 3 dni. Preparat zawiera alkohol — nie stosuj przed prowadzeniem pojazdów i przy obsłudze maszyn.

Przechowywanie

Ciemne butelki, pozycja stojąca, chłodne i ciemne miejsce (piwnica, spiżarnia, 10–18 °C). Światło rozkłada juglon i nalewka blaknie z czarnobrunatnej do rdzawej. Wysokie stężenie alkoholu i garbniki konserwują ją praktycznie bez ograniczeń, ale źle zakorkowana butelka traci alkohol i aromat, a w cieple nalewka nabiera stęchłego, tłustego posmaku. Osad, który wytrąca się z czasem, jest naturalny — po prostu zlej znad niego.

Trwałość

5 lat i dłużej — z każdym rokiem łagodnieje

Wskazówki

Kluczowy jest termin zbioru: w Polsce okno trwa mniej więcej od 20 czerwca do 10 lipca, w zależności od roku i regionu. Za wcześnie zebrane orzechy dają nalewkę wodnistą, za późno — gorzką i garbnikową, bo skorupa zaczęła już drewnieć. Test noża jest nieomylny: ostrze musi przejść przez orzech bez chrupnięcia. Nie skracaj dojrzewania — nalewka po 6 tygodniach jest gryząca i cierpka, dopiero po 3 miesiącach garbniki się układają. Rękawiczki są obowiązkowe, a plamy z juglonu na blacie i ubraniu są trwałe. Alkohol słabszy niż 45% nie wyciągnie olejków z goździków i cynamonu i grozi pleśnią na powierzchni. Miód zamiast cukru daje łagodniejszą, bardziej okrągłą nalewkę, ale trzeba go rozpuścić w letniej wodzie, nigdy w gorącej. Cynamon cejloński można zastąpić cassią, ale wtedy daj tylko połowę — jest dużo ostrzejsza.

Przeciwwskazania

Użyte zioła