Nalewka żołądkowa z tysiącznika (centurii)

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 21 dni maceracji + 2 dni klarowania
• Wydajność: ok. 400 ml nalewki
• Sezon: czerwiec–lipiec, w początkach kwitnienia (zbiór ziela centurii); kłącze tataraku — wrzesień–październik

Składniki

• 50 g suszonego ziela centurii pospolitej
• 15 g suszonego kłącza tataraku zwyczajnego
• 10 g suszonego liścia mięty pieprzowej
• 5 g suszonego owocu kopru włoskiego, lekko rozgniecionego
• 300 ml spirytusu 70%
• 200 ml wody przegotowanej i wystudzonej

Przygotowanie

1. Zmieszaj spirytus z wodą — wyjdzie ok. 500 ml alkoholu o mocy ok. 42%, w sam raz do wyciągania goryczy i olejków.
2. Potnij ziele centurii nożyczkami na kawałki 1–2 cm, kłącze tataraku pokrój na plasterki grubości 2–3 mm.
3. Rozgnieć owoce kopru w moździerzu — całe, nienaruszone owoce nie oddadzą olejku.
4. Włóż wszystkie surowce do słoika 1-litrowego, zalej alkoholem tak, by były przykryte min. 2 cm płynu.
5. Zamknij szczelnie i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C na 21 dni. Wstrząsaj co drugi dzień.
6. Po 3 tygodniach przecedź przez sito, odciśnij surowiec przez lniane płótno.
7. Przefiltruj płyn przez gazę złożoną na cztery warstwy, aby usunąć drobiny ziela.
8. Odstaw na 2 dni w chłodzie do sklarowania, zdekantuj znad osadu.
9. Przelej do ciemnej butelki z zakraplaczem, opisz nazwą i datą.

Dawkowanie

Doustnie: 20–40 kropli (ok. 1–2 ml) w 50 ml letniej wody, 20–30 minut PRZED posiłkiem, 2–3 razy dziennie. Płyn należy chwilę potrzymać w ustach — działanie zaczyna się od receptorów smaku gorzkiego na języku. Przy uczuciu pełności PO jedzeniu można wyjątkowo wziąć 30 kropli 15 minut po posiłku. Kuracja: 3–4 tygodnie, następnie 2 tygodnie przerwy. Dzieci poniżej 12 lat: nie stosować (alkohol). Młodzież 12–18 lat: wyłącznie po konsultacji z lekarzem, w dawce o połowę mniejszej.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana z zakraplaczem lub szczelną zakrętką, w chłodnej, suchej szafce (10–20 °C), bez dostępu światła. Trzymana na świetle traci gorycz i olejki miętowe w ciągu kilku miesięcy. Nie przelewać do plastikowych butelek — alkohol wyciąga z nich zmiękczacze.

Trwałość

3 lata w ciemnej butelce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to nastawianie nalewki na spirytusie 95% — gorycze i olejki wychodzą najlepiej przy 40–45%, a w czystym spirytusie wyciąg jest ubogi i piekący. Drugi błąd to za mało surowca: przy proporcji 1:10 nalewka będzie tak słaba, że nie poczujesz goryczy, a to ona jest lekiem. Trzymaj się 1 części surowca na 5–6 części alkoholu. Ziele centurii zbiera się na początku kwitnienia (czerwiec–lipiec), bo wtedy zawartość goryczy jest najwyższa; ziele przekwitłe jest prawie bezwartościowe. Jeśli nie masz centurii, zastąp ją 40 g korzenia goryczki żółtej — ale wtedy nalewka będzie znacznie ostrzejsza dla żołądka. Tatarak można pominąć bez szkody dla działania goryczowego. Poznasz, że wyszło, po barwie: dobra nalewka jest złocistobrunatna i klarowna, a kropla w szklance wody nadal wyraźnie gorzka. Jeśli mętnieje po dodaniu wody — to normalne, wytrącają się olejki eteryczne, nie jest to wada.

Przeciwwskazania

Użyte zioła