Oksymel miętowy na niestrawność

Metryczka

• Typ: Ocet
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 45 minut pracy + 2 tygodnie maceracji + 7-10 dni dojrzewania
• Wydajność: ok. 550-600 ml oksymelu (ok. 40 porcji)
• Sezon: czerwiec-sierpień (zbiór ziela mięty tuż przed kwitnieniem, w suchy, słoneczny dzień, przed południem)

Składniki

• 30 g suszonego liścia mięty pieprzowej (ok. 3 czubate łyżki) LUB 90 g świeżego, lekko zwiędniętego ziela
• 250 ml octu jabłkowego niepasteryzowanego o kwasowości 5%
• 500 g miodu płynnego (lipowego, akacjowego lub wielokwiatowego)
• 1 łyżeczka nasion kopru włoskiego, lekko rozgniecionych (opcjonalnie, wzmacnia działanie wiatropędne)
• 1 łyżeczka nasion kminku zwyczajnego, lekko rozgniecionych (opcjonalnie, przy silnych wzdęciach)

Przygotowanie

1. Susz mięty przełóż do wyparzonego i suchego słoja o pojemności 1 l. Jeśli używasz świeżego ziela, zostaw je najpierw na 12 godzin w przewiewie, żeby lekko zwiędło i oddało nadmiar wody — świeże, jędrne liście rozcieńczają ocet i osłabiają jego działanie konserwujące.
2. Dodaj rozgniecione nasiona kopru włoskiego i kminku, jeśli ich używasz. Rozgnieć je tuż przed wsypaniem, w moździerzu — całe nasiona oddają olejek bardzo powoli.
3. Zalej ziele 250 ml octu jabłkowego. Susz musi być całkowicie zanurzony; jeśli wypływa, dociśnij go szklanym ciężarkiem.
4. Zamknij słój pokrywką z tworzywa albo podłóż pod metalową zakrętkę arkusz papieru do pieczenia — kwas octowy koroduje metal.
5. Odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej (18-22 °C) na 2 tygodnie. Wstrząsaj słojem raz dziennie.
6. Po 2 tygodniach przecedź wyciąg przez gazę, mocno odciskając ziele — w wyciśniętym surowcu zostaje nawet jedna trzecia całego ekstraktu.
7. Zmierz objętość wyciągu (powinno wyjść ok. 200-220 ml). Przelej go do czystego słoja.
8. Dodaj miód w proporcji około 1 część wyciągu octowego na 2,5 części miodu wagowo (na 200 ml wyciągu ok. 500 g miodu).
9. Mieszaj drewnianą łyżką lub wstrząsaj zamkniętym słojem, aż miód całkowicie się rozpuści. NIE podgrzewaj — podgrzewanie powyżej 40 °C niszczy enzymy miodu i wypędza mentol. Rozpuszczanie na zimno może zająć 20-30 minut mieszania albo dobę odstania z okresowym wstrząsaniem.
10. Gotowy oksymel przelej do butelek z ciemnego szkła, napełniając je pod korek.
11. Odstaw na 7-10 dni w chłodzie, żeby smaki się zintegrowały — świeży oksymel jest rozwarstwiony: najpierw czuć ocet, potem miód. Dojrzały ma jednolity, kwaśno-słodki, chłodzący smak.

Dawkowanie

Dorośli: 1 łyżka oksymelu (15 ml) rozpuszczona w pół szklanki (100-150 ml) letniej lub ciepłej wody, wypijana PO posiłku — przy uczuciu pełności, wzdęciach i ciężkości. Maksymalnie 3 razy dziennie. Doraźnie: 1 łyżeczka prosto z butelki, popita wodą. Stosowanie doraźne — do ustąpienia dolegliwości; przy stosowaniu regularnym nie dłużej niż 4 tygodnie, potem 2 tygodnie przerwy. Dzieci powyżej 6. roku życia: 1 łyżeczka (5 ml) na pół szklanki wody, maksymalnie 2 razy dziennie. Uwaga na zęby: preparat jest kwaśny i słodki jednocześnie — po wypiciu przepłucz usta czystą wodą, ale nie szczotkuj zębów przez 30 minut. Nie pić nierozcieńczonego więcej niż jedną łyżeczkę naraz.

Przechowywanie

Przechowuj w butelkach z ciemnego szkła, szczelnie zamkniętych, w chłodnym i ciemnym miejscu (10-18 °C). Po otwarciu przenieś do lodówki. Wysokie stężenie miodu i kwas octowy razem dają dobrą trwałość, ale preparat rozcieńczony wodą (na przykład przez wkładanie mokrej łyżki do butelki) zaczyna fermentować — zawsze nabieraj suchą łyżką. Objawy zepsucia: bąbelki i syczenie przy otwieraniu, kożuch pleśni, zapach drożdżowy lub alkoholowy. Krystalizacja miodu w butelce nie jest wadą — wystarczy postawić butelkę w kąpieli wodnej o temperaturze do 40 °C i wymieszać. Nie przechowywać w naczyniach metalowych.

Trwałość

12 miesięcy w ciemnej butelce; po otwarciu 6 miesięcy

Wskazówki

Podstawowy błąd to podgrzewanie oksymelu, żeby szybciej rozpuścić miód. Powyżej 40 °C tracisz enzymy miodu i ulatnia się mentol — zostaje słodki ocet bez działania. Bądź cierpliwy: zimne rozpuszczanie działa, tylko trwa. Drugi błąd: proporcja. Zbyt mało miodu (poniżej 1:2) daje preparat ostry, drapiący gardło i słabo trwały; zbyt dużo (powyżej 1:4) robi z niego syrop, który wolno się rozpuszcza w wodzie i za mocno obciąża cukrem. Sprawdzona proporcja to 1 część wyciągu octowego na 2-3 części miodu wagowo. Trzeci: niewyciśnięcie ziela — w mokrym suszu zostaje jedna trzecia ekstraktu, więc odciskaj przez gazę do ostatniej kropli. Test udanego oksymelu: gęsty jak rzadki syrop, ciemno-bursztynowy, w nosie wyraźnie miętowy, w smaku najpierw słodki, potem kwaśny, z chłodzącym finiszem na języku. Jeśli nie czujesz chłodu mentolowego, susz był stary — mięta traci olejek po roku przechowywania. Zamienniki ziela: melisa (łagodniejsza, dodatkowo uspokajająca), koper włoski (przy wzdęciach u dzieci), tymianek (przy niestrawności z fermentacją jelitową). Oksymel to dobre rozwiązanie dla osób, które nie mogą pić nalewek — daje podobne działanie rozkurczowe bez alkoholu.

Przeciwwskazania

Użyte zioła