Mieszanka uspokajająca z melisą, lawendą i męczennicą

Metryczka

• Typ: Mieszanka
• Kategoria: Sen i uspokojenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut (sporządzenie mieszanki) + 15 minut na zaparzenie jednej porcji
• Wydajność: ok. 100 g mieszanki = ok. 50 porcji naparu po 250 ml
• Sezon: melisa: czerwiec–sierpień (liść przed kwitnieniem); lawenda: czerwiec–sierpień (kwiat tuż przed rozkwitem); męczennica: lipiec–wrzesień (ziele w okresie kwitnienia); lipa: czerwiec–lipiec (kwiat z przysadką, gdy część kwiatów jest jeszcze w pąku); chmiel: sierpień–wrzesień (szyszki żeńskie, zanim zbrązowieją)

Składniki

• 30 g suszonego liścia melisy (Melissae folium)
• 20 g suszonego ziela męczennicy — passiflory (Passiflorae herba)
• 15 g suszonego kwiatu lawendy wąskolistnej (Lavandulae flos)
• 20 g suszonego kwiatu lipy (Tiliae flos)
• 15 g suszonych szyszek chmielu (Lupuli flos)
• woda: 250 ml wrzątku na jedną porcję naparu (1 czubata łyżeczka mieszanki)

Przygotowanie

1. Sprawdź, czy wszystkie surowce są dobrze wysuszone i kruche — wilgotny susz zbryli się i spleśnieje w słoju.
2. Rozdrobnij większe surowce: liść melisy i ziele męczennicy potnij nożem lub przetrzyj przez dłonie do frakcji ok. 2–5 mm. Kwiatu lawendy i lipy NIE mielij — zostaw w całości, bo mielenie uwalnia olejek.
3. Odważ składniki dokładnie według proporcji (30 : 20 : 15 : 20 : 15 g) — nie „na oko”, bo lawenda i chmiel łatwo zdominują smak i działanie.
4. Wsyp wszystko do dużej miski i wymieszaj rękami przez ok. 2 minuty, aż mieszanka będzie jednorodna i nie da się wyodrębnić wzrokiem żadnej warstwy.
5. Przesyp do suchego słoja z ciemnego szkła, zakręć i opisz etykietą z datą sporządzenia i składem.
6. Przygotowanie porcji: 1 czubatą łyżeczkę (ok. 2 g) mieszanki zalej 250 ml wody o temperaturze ok. 90–95 °C.
7. Przykryj spodkiem i parz 10–15 minut. Przykrycie jest obowiązkowe — bez niego tracisz olejki melisy i lawendy.
8. Odcedź, dociskając surowiec łyżeczką, i pij ciepły. Ewentualny miód dodaj po przestudzeniu poniżej 40 °C.

Dawkowanie

Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2–3 razy dziennie. Przy zaburzeniach zasypiania: 1 filiżanka na 30–60 minut przed snem, ewentualnie druga wczesnym wieczorem. Kuracja trwa 3–4 tygodnie; po niej zrób 1–2 tygodnie przerwy. Pełne działanie męczennicy i melisy budują się po 5–10 dniach regularnego picia — jednorazowa filiżanka daje efekt łagodny. Dzieci 6–12 lat: napar o połowę słabszy (pół łyżeczki na 250 ml), 100 ml raz dziennie wieczorem, krótko, po konsultacji z lekarzem. Dzieci poniżej 6. roku życia — nie stosować.

Przechowywanie

Słój z ciemnego szkła lub metalowa puszka, szczelnie zamknięta, w suchym i chłodnym miejscu (do 20 °C), z dala od światła i od surowców o intensywnym zapachu. Wilgoć jest największym wrogiem — mieszanka z melisą i lipą chłonie ją błyskawicznie, zbryla się i pleśnieje. Jeśli po otwarciu słoja czujesz zapach stęchlizny albo widzisz zbrylenia, wyrzuć całość. Przy dostępie światła flawonoidy męczennicy i olejek lawendy rozkładają się w kilka miesięcy — surowiec traci wtedy działanie, nawet jeśli wygląda dobrze.

Trwałość

12 miesięcy w szczelnym słoju z ciemnego szkła; gotowy napar — do 12 godzin

Wskazówki

Najczęstszy błąd to nadmiar lawendy i chmielu — obie mają silny, dominujący profil i mieszanka staje się nie do picia, a chmiel dodatkowo gorzknieje. Jeśli napar wychodzi zbyt gorzki, zmniejsz chmiel do 10 g i zwiększ lipę do 25 g. Ziele męczennicy najlepiej kupować w postaci ciętej, nie mielonej — sproszkowany surowiec bardzo szybko traci flawonoidy i po zaparzeniu daje mętny, mułowaty napar. Melisa jest surowcem, który psuje się najszybciej: dobra ma barwę zieloną i wyraźny cytrynowy zapach po roztarciu; szara, bezwonna melisa jest bezużyteczna i cała mieszanka na niej nie zadziała. Jeśli nie masz męczennicy, zastąp ją 20 g korzenia kozłka lekarskiego (waleriany) — działanie będzie silniejsze nasennie, ale zapach mieszanki wyraźnie nieprzyjemny; kozłek dodaje się do samego wieczornego naparu, nie do całej mieszanki na dzień. Sygnał, że wyszło: napar jest klarowny, złocisto-zielonkawy, pachnie cytrynowo-kwiatowo, a nie stęchło ani siankowo. Rób mieszankę w małych partiach (100 g), a nie na pół roku do przodu — surowce olejkowe tracą moc szybciej, niż mija termin ważności.

Przeciwwskazania

Użyte zioła