Mieszanka zapierająca z korą dębu, borówką i pięciornikiem

Metryczka

• Typ: Mieszanka
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 10 minut na sporządzenie mieszanki + 25 minut na porcję odwaru
• Wydajność: 100 g mieszanki = ok. 20 porcji; jedna porcja to ok. 250 ml gotowego odwaru
• Sezon: kora dębu — kwiecień–maj, z młodych gałęzi w okresie ruszania soków; kłącze pięciornika — wrzesień–październik lub wczesna wiosna; owoce borówki — lipiec–sierpień; rumianek — maj–lipiec, w pełni kwitnienia; mięta — czerwiec–lipiec, przed zakwitnięciem. Mieszankę składa się jesienią, gdy dostępne są wszystkie surowce

Składniki

• 20 g kory dębu szypułkowego, rozdrobnionej
• 15 g kłącza pięciornika kurzego ziela (kurze ziele), rozdrobnionego
• 30 g suszonych owoców borówki czarnej (czernicy)
• 20 g kwiatu rumianku
• 15 g liścia mięty pieprzowej
• 300 ml zimnej wody na jedną porcję

Przygotowanie

1. Zważ surowce w podanych proporcjach — razem 100 g. Owoce borówki lekko rozgnieć w moździerzu, żeby przerwać skórkę.
2. Wymieszaj wszystko dokładnie w suchej misce i przesyp do szczelnego, ciemnego słoja. Opisz datą sporządzenia.
3. Na jedną porcję: 1 czubatą łyżkę mieszanki (ok. 5 g) wsyp do rondelka i zalej 300 ml ZIMNEJ wody.
4. Podgrzewaj powoli i od momentu zagotowania gotuj pod przykryciem 5 minut na małym ogniu — kora dębu i kłącze pięciornika to surowce twarde, samo zalanie wrzątkiem nie wyciągnie z nich garbników.
5. Zdejmij z ognia, przykryj i odstaw na 15 minut. Dopiero na tym etapie oddają się olejki rumianku i mięty; gdyby gotowały się od początku, wyparowałyby.
6. Przecedź przez gęste sitko lub gazę — w odwarze nie może zostać osad kory, który dodatkowo drażni żołądek.
7. Pij letni lub ciepły, małymi łykami, ZAWSZE między posiłkami albo po jedzeniu — nigdy na czczo, bo skoncentrowane garbniki na pusty żołądek dają mdłości.

Dawkowanie

Dorośli: pół szklanki (ok. 125 ml) odwaru 3–4 razy dziennie, po posiłkach lub między nimi, nigdy na czczo. Stosować do ustąpienia biegunki, MAKSYMALNIE 3–5 dni z rzędu. Jeśli po 48 godzinach nie ma poprawy — do lekarza. Dzieci: mieszanka jest zbyt silna garbnikowo dla najmłodszych — poniżej 6 lat NIE STOSOWAĆ (dla nich właściwym preparatem jest sam napar z suszonych owoców borówki). Dzieci 6–12 lat: 50–80 ml 3 razy dziennie, wyłącznie po konsultacji z lekarzem i nie dłużej niż 3 dni. Powyżej 12 lat: dawka jak u dorosłych. Odwar nie nawadnia — przy biegunce podstawą leczenia jest doustny płyn nawadniający, mieszanka tylko skraca czas trwania objawów. Zastosowanie zewnętrzne: ten sam odwar, przygotowany w podwójnym stężeniu (2 łyżki na 300 ml), nadaje się do płukanek jamy ustnej przy zapaleniu dziąseł i do nasiadówek przy hemoroidach.

Przechowywanie

Suchą mieszankę trzymaj w szczelnym słoju z ciemnego szkła, w suchym i chłodnym miejscu. Największym wrogiem jest wilgoć — suszone owoce borówki są higroskopijne i potrafią zawilgocić całą mieszankę, która wtedy zbryla się i pleśnieje. Jeśli po otwarciu słoja surowiec klei się do ścianek albo ma stęchły zapach, wyrzuć całą partię. Gotowy odwar przechowuj w zakręconej butelce w lodówce maksymalnie dobę; po tym czasie garbniki utleniają się (odwar ciemnieje i pokrywa się osadem) i traci on moc ściągającą.

Trwałość

sucha mieszanka: 12 miesięcy; gotowy odwar: 24 godziny w lodówce

Wskazówki

Błąd numer jeden: zalewanie mieszanki wrzątkiem jak zwykłej herbaty. Kora dębu i kłącze pięciornika to zdrewniałe surowce, z których garbniki wychodzą dopiero po 5 minutach gotowania — bez tego odwar jest jasny i nie działa. Błąd numer dwa: gotowanie całości od początku razem z miętą i rumiankiem, co niszczy ich olejki. Błąd numer trzy: picie na czczo, po którym większość osób ma mdłości. Kłącze pięciornika jest tu najsilniejszym garbnikowo składnikiem — jeśli mieszanka okaże się za ostra (uczucie „ściągniętego”, suchego gardła i mdłości), zmniejsz je do 8 g i zwiększ borówkę do 37 g. Korę dębu można zastąpić 20 g ziela rzepiku pospolitego (łagodniej) albo liściem jeżyny popielicy. Dobra kora dębu jest szarosrebrzysta z zewnątrz, jasnobrunatna wewnątrz, gładka i pochodzi z młodych, kilkuletnich gałęzi — stara, spękana kora pnia ma mało garbników. Kłącze pięciornika w przełomie jest krwistoczerwone; blade i szare oznacza surowiec stary albo źle suszony. Że odwar wyszedł, poznasz po ciemnej, brunatno-fioletowej barwie i wyraźnym uczuciu ściągnięcia śluzówki jamy ustnej po pierwszym łyku — jeśli tego nie ma, gotowałeś za krótko.

Przeciwwskazania

Użyte zioła