Metryczka
- Typ: Oklad
- Kategoria: Stawy i mięśnie
- Trudność: łatwy
- Czas przygotowania: 15 minut przygotowania + 1–2 godziny okładu (lub cała noc)
- Wydajność: 3–5 liści na jeden okład na kolano lub kostkę; 2–3 liście na nadgarstek, łokieć lub palce
- Sezon: kapusta głowiasta: dostępna cały rok, ale najlepsza jest kapusta jesienna (wrzesień–listopad) — grubolistna, ciemnozielona, o najwyższej zawartości glukozynolanów; kapusta z zimowego przechowywania jest bledsza i uboższa. Nagietek: czerwiec–wrzesień (koszyczki w pełni kwitnienia). Liść żywokostu: maj–lipiec (przed kwitnieniem), korzeń: wczesna wiosna lub późna jesień. Okłady robisz przez cały rok, w miarę potrzeb
Składniki
- 3–5 dużych zewnętrznych liści kapusty głowiastej białej (najlepiej ciemnozielonych, grubych, z wyraźnymi nerwami) — na jeden okład na kolano
- 1 łyżka miodu (opcjonalnie — wzmacnia działanie osmotyczne i przeciwbakteryjne)
- 20 g suszonego kwiatu nagietka (opcjonalnie, na napar do zwilżenia okładu)
- 20 g suszonego liścia żywokostu lekarskiego (opcjonalnie, wyłącznie zewnętrznie — patrz przeciwwskazania)
- 250 ml wrzątku na napar (jeśli używasz ziół)
- 1 wałek do ciasta lub butelka szklana (do rozbicia nerwów liścia)
- bandaż elastyczny lub bawełniana chusta o szerokości 10 cm
- kawałek folii spożywczej lub papieru do pieczenia (warstwa izolująca)
- sucha bawełniana ściereczka lub ręcznik na wierzch
Przygotowanie
- Wybierz zewnętrzne, ciemnozielone liście — one mają najwięcej glukozynolanów; blade, wewnętrzne liście z serca główki są w praktyce bezużyteczne. Umyj je w zimnej wodzie i osusz.
- Wytnij nożem gruby, twardy nerw główny biegnący środkiem liścia — inaczej liść nie przylgnie do stawu i będzie uwierał.
- Połóż liść na desce i rozbij go wałkiem do ciasta albo szklaną butelką, przetaczając mocno kilkanaście razy, aż liść zmięknie, sflaczeje i zacznie puszczać sok. To NAJWAŻNIEJSZY krok: nierozbity liść nie uwolni soku i cały okład będzie tylko chłodnym plastrem warzywa.
- Wariant ciepły (przy przewlekłym bólu stawu, sztywności i zwyrodnieniu): rozbite liście zanurz na 30–60 sekund we wrzątku albo podgrzej krótko żelazkiem przez czystą ściereczkę, żeby były ciepłe, ale nie parzyły. Sprawdź temperaturę na wewnętrznej stronie nadgarstka.
- Wariant zimny (przy świeżym urazie, skręceniu, ostrym obrzęku i zaczerwienieniu — pierwsze 48 godzin): rozbite liście schłodź w lodówce przez 20 minut. Przy ostrym stanie zapalnym ciepło nasili obrzęk — wtedy TYLKO zimny okład.
- Jeśli używasz miodu: cienko posmaruj wewnętrzną stronę liścia (tę, która przylega do skóry) — nie więcej niż łyżeczka na liść, inaczej okład będzie się kleił do bandaża.
- Jeśli używasz ziół: zalej 20 g nagietka i 20 g żywokostu szklanką wrzątku, parz 20 minut pod przykryciem, odcedź, ostudź do temperatury okładu i zwilż tym naparem liście przed założeniem.
- Owiń staw liśćmi tak, by zachodziły na siebie o ok. 2 cm i pokrywały cały obrzęk oraz 3–4 cm zdrowej tkanki dookoła.
- Owiń całość folią spożywczą lub papierem do pieczenia (jedna warstwa — chodzi o to, żeby nie przemoczyć ubrania i podtrzymać wilgoć), na to nałóż bawełnianą ściereczkę i zamocuj bandażem elastycznym. Bandażuj MIERNIE: musisz swobodnie wsunąć palec pod opaskę, a palce stopy lub dłoni nie mogą sinieć ani drętwieć.
- Trzymaj okład 1–2 godziny (wariant dzienny) albo całą noc (wariant nocny, najskuteczniejszy przy obrzękach). Kończynę utrzymuj uniesioną powyżej poziomu serca — grawitacja robi tu połowę roboty.
- Po zdjęciu okładu przemyj skórę letnią wodą i osusz. Liście wyrzuć — są jednorazowe, ich sok jest już wyekstrahowany. Powtórz zabieg świeżymi liśćmi.
- Jeśli po zdjęciu skóra jest zaczerwieniona, swędząca lub piecze — zabieg przerwij i nie powtarzaj; to reakcja kontaktowa.
Dawkowanie
Do stosowania WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNEGO. Nie podawaj doustnie ani naparu z żywokostu, ani żadnego preparatu żywokostowego — żywokost zawiera alkaloidy pirolizydynowe o udowodnionym działaniu hepatotoksycznym i rakotwórczym; wewnętrznie jest w Polsce niedopuszczony. Okład: 1–2 razy dziennie po 1–2 godziny albo raz dziennie na noc (6–8 godzin). Standardowa seria: 7–10 dni z rzędu, potem ocena. Przy przewlekłej chorobie zwyrodnieniowej stawów można stosować cyklicznie: 2 tygodnie zabiegów, tydzień przerwy. UWAGA na żywokost: jeśli dodajesz go do naparu, łączny czas stosowania preparatów żywokostowych na skórę nie powinien przekraczać 4–6 tygodni w roku, a jednorazowo 10 dni — alkaloidy pirolizydynowe wchłaniają się także przez skórę. Jeśli chcesz robić okłady dłużej niż 10 dni, żywokost pomiń i zostań przy samej kapuście z nagietkiem. U dzieci powyżej 3. roku życia: sama kapusta, bez żywokostu, czas okładu skrócony do 1 godziny, tylko pod nadzorem dorosłego.
Przechowywanie
Kapustę przechowuj w całości, w lodówce (0–4 °C), w dolnej szufladzie, nieumytą i nieobraną z zewnętrznych liści — dopiero przed samym zabiegiem odrywaj tyle liści, ile potrzebujesz. Oderwane, rozbite liście więdną w kilka godzin i tracą sok, więc nie przygotowuj ich na zapas. Zużytych liści nie używaj powtórnie: po kilku godzinach na skórze są przesiąknięte potem i wysiękiem, a w cieple stają się pożywką bakteryjną. Napar z nagietka i żywokostu trzymaj w lodówce nie dłużej niż dobę i przed użyciem powąchaj — kwaśny zapach oznacza, że sfermentował.
Trwałość
gotowego okładu NIE przechowuje się — liście są jednorazowe. Cała główka kapusty przetrzyma w lodówce 2–3 tygodnie; napar ziołowy: 24 godziny w lodówce
Wskazówki
Najczęstszy błąd: przyłożenie całego, nierozbitego liścia. Bez rozwałkowania nerwów liść nie puszcza soku, nie przylega do stawu i nie działa — to zabieg wykonany do połowy. Wałkuj mocno, aż liść zrobi się wiotki i lśniący od soku. Drugi błąd: użycie bladych liści z wnętrza główki — glukozynolany i chlorofil siedzą w zewnętrznych, ciemnozielonych liściach, wystawionych na słońce. Trzeci: mylenie wariantu ciepłego z zimnym. Świeży uraz i ostry stan zapalny (staw gorący, czerwony, spuchnięty w ciągu ostatnich 48 godzin) = ZIMNY okład; przewlekła sztywność, zwyrodnienie i tępy ból = CIEPŁY. Ciepły okład na świeże skręcenie potrafi podwoić obrzęk. Czwarty: zbyt ciasny bandaż — jeśli palce drętwieją lub sinieją, okład szkodzi zamiast pomagać. Kapustę głowiastą można zastąpić włoską (miękkie, dobrze przylegające liście, mniej soku) albo liśćmi łopianu większego (klasyczny okład ludowy na stawy, jeszcze bardziej śluzowaty). Zamiast miodu można cienko posmarować liść maścią z żywokostu lub nagietka. Dobrze zrobiony okład po zdjęciu jest wilgotny, ciemny i lekko śluzowaty, skóra pod nim jest chłodna i lekko wilgotna, ale nie zaczerwieniona; obwód stawu zmierzony centymetrem krawieckim przed i po nocy z okładem powinien być mniejszy o 0,5–1,5 cm. Jeśli po zdjęciu liście są suche i sztywne — albo źle je rozbiłeś, albo bandaż przepuszczał powietrze. Mierz obwód stawu każdego dnia w tym samym miejscu (np. 2 cm nad rzepką) — to jedyny sposób, żeby stwierdzić, czy okład naprawdę działa, a nie tylko przyjemnie chłodzi.
Przeciwwskazania
ŻYWOKOST — surowiec silnie działający: nie wolno go stosować doustnie w żadnej postaci (alkaloidy pirolizydynowe uszkadzają wątrobę i są hepatokancerogenne); zewnętrznie NIE wolno nakładać go na uszkodzoną, otartą lub skaleczoną skórę, bo przez przerwaną barierę wchłania się wielokrotnie więcej alkaloidów. Żywokost jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, podczas laktacji i u dzieci poniżej 3. roku życia, a łączny czas stosowania zewnętrznego nie może przekroczyć 4–6 tygodni w roku. Sam okład z kapusty jest bezpieczny również w ciąży i u dzieci — jeśli usuniesz z niego żywokost. Nie stosować okładu na skórę uszkodzoną, z otwartą raną, sączącą, zakażoną, z owrzodzeniem ani na świeżą bliznę pooperacyjną. Nie stosować przy alergii na warzywa krzyżowe. Ostrożnie przy cukrzycy i neuropatii obwodowej: przy zaburzonym czuciu łatwo o zbyt ciasny bandaż i niedokrwienie — kontroluj palce co godzinę. Nie stosować ciepłego wariantu przy świeżym urazie, ostrym zapaleniu, gorączce, zaczerwienieniu i nadmiernym ociepleniu stawu — ciepło nasila wtedy obrzęk i ból. Sygnały alarmowe, przy których okład trzeba odstawić i pilnie iść do lekarza: gorący, mocno zaczerwieniony, bardzo bolesny staw z gorączką (może to być bakteryjne zapalenie stawu — stan nagły), narastający obrzęk łydki z bólem (ryzyko zakrzepicy), brak poprawy po 7 dniach, drętwienie i sinienie palców. Okład z kapusty NIE leczy zwyrodnienia, złamania ani uszkodzenia więzadeł — łagodzi objawy.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.
Zaloguj się, aby dodać komentarz.