Wywar z ziela pięciornika na cholesterol

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Serce i krążenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 1 godzina 10 minut (w tym 30 minut namaczania)
• Wydajność: ok. 400 ml — 2 porcje dzienne po 200 ml
• Sezon: Zbiór ziela pięciornika gęsiego: czerwiec–sierpień, w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy; ścinaj ulistnione pędy z kwiatami, suszy się je w cieniu i przewiewie w temperaturze do 40 °C. Owoc głogu: wrzesień–październik, po pierwszych przymrozkach. Korzeń mniszka: wrzesień–październik. Wywar najlepiej stosować w kuracjach jesienno-zimowych, gdy dieta jest najcięższa.

Składniki

• 2 łyżki suszonego ziela pięciornika gęsiego (ok. 8 g)
• 1 łyżka suszonego owocu głogu, rozgniecionego (ok. 5 g)
• 1 łyżka suszonego korzenia mniszka lekarskiego (ok. 5 g)
• 1 łyżeczka suszonego liścia karczocha (ok. 2 g)
• 500 ml zimnej wody (najlepiej miękkiej, filtrowanej)
• 1 plasterek cytryny do podania — opcjonalnie

Przygotowanie

1. Susze wymieszaj w suchej miseczce. Owoc głogu rozgnieć wcześniej w moździerzu albo przeciśnij wałkiem — całe, nienaruszone owoce nie oddają procyjanidyn do wody.
2. Przełóż mieszankę do emaliowanego lub stalowego rondelka (nie aluminiowego — garbniki reagują z aluminium) i zalej 500 ml zimnej wody.
3. Odstaw na 30 minut do namoczenia. Zimne namoczenie rozluźnia tkanki i znacząco zwiększa wydajność wywaru.
4. Postaw na małym ogniu i powoli doprowadź do wrzenia — dojście do wrzenia powinno zająć ok. 10 minut.
5. Gotuj pod przykryciem, na najmniejszym ogniu, dokładnie 10 minut. Krótsze gotowanie nie wydobędzie garbników z twardego ziela, dłuższe rozkłada flawonoidy głogu.
6. Zdejmij z ognia i odstaw pod przykryciem na 20 minut do naciągnięcia.
7. Przecedź przez gęste sitko lub gazę, mocno odciskając susz — w mokrym surowcu zostaje jeszcze ok. jednej piątej wyciągu.
8. Uzupełnij przegotowaną wodą do 400 ml (część odparuje w czasie gotowania). Wywar jest gotowy do picia; podawaj letni lub w temperaturze pokojowej.

Dawkowanie

Doustnie: 200 ml wywaru 2 razy dziennie, 30 minut przed śniadaniem i przed obiadem. Kuracja trwa 6–8 tygodni, po czym obowiązkowa przerwa 2–4 tygodnie. Pierwsze zmiany w lipidogramie ocenia się nie wcześniej niż po 8–12 tygodniach konsekwentnego stosowania wraz z dietą ubogą w tłuszcze nasycone. Nie przekraczaj 400 ml wywaru dziennie — większe dawki garbników podrażniają błonę śluzową żołądka i upośledzają wchłanianie żelaza. Nie pij wywaru bezpośrednio do posiłku bogatego w żelazo ani razem z suplementem żelaza; zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu. Dzieci: preparat nie jest przeznaczony dla dzieci — hipercholesterolemia u dziecka wymaga diagnostyki lekarskiej, nie ziół.

Przechowywanie

Gotowy wywar przelej po ostudzeniu do wyparzonego słoika lub butelki, zakręć i wstaw do lodówki (2–6 °C). Surowce suche trzymaj oddzielnie, w szczelnych ciemnych słoikach, w suchym miejscu — ziele pięciornika przechowuje się do 12 miesięcy, owoc głogu do 18 miesięcy. Zawilgocony susz pleśnieje i traci garbniki; jeśli po otwarciu słoika czuć stęchliznę, surowiec nadaje się do wyrzucenia.

Trwałość

Świeży wywar: 24 godziny w lodówce, w szczelnie zamkniętym słoiku. Po dobie garbniki utleniają się, wywar ciemnieje i zaczyna gorzknieć — nadaje się wtedy już tylko na okłady, nie do picia. Nie mrozić i nie odgrzewać powtórnie.

Wskazówki

Najczęstszy błąd: zalanie ziela wrzątkiem, jak naparu. Pięciornik to surowiec twardy i garbnikowy — bez 10-minutowego gotowania dostajesz jasną, słabą wodę zamiast wywaru. Drugi błąd: gotowanie w aluminiowym garnku lub mieszanie metalową łyżką ze stali niskiej jakości — garbniki wchodzą w reakcję z metalem, wywar czernieje i nabiera metalicznego posmaku; używaj emalii, stali nierdzewnej albo szkła żaroodpornego. Trzeci: rezygnacja z odciśnięcia surowca po przecedzeniu — w wyciśniętym suszu zostaje spora część wyciągu. Rozpoznanie udanego wywaru: kolor ciemnobrunatny z czerwonym odcieniem, zapach lekko sianowy, smak wyraźnie cierpki i ściągający, po którym język na chwilę robi się szorstki — brak cierpkości oznacza, że garbników nie udało się wydobyć. Ziele pięciornika gęsiego można w tym przepisie zastąpić kłączem pięciornika kurze ziele (1 łyżeczka zamiast 2 łyżek ziela — kłącze ma nawet 20% garbników i jest znacznie mocniejsze), ale wtedy skróć kurację do 4 tygodni i uważaj na zaparcia. Cierpkość łagodzi plasterek cytryny lub łyżeczka soku z aronii dodana do gotowego wywaru. I rzecz kluczowa dla efektu: bez ograniczenia tłuszczów nasyconych, cukru prostego i alkoholu żaden wywar nie ruszy lipidogramu — zioło jest tu dodatkiem do diety, nie odwrotnie.

Przeciwwskazania

Użyte zioła