Balsam rozgrzewający z imbirem i gorczycą

Metryczka

• Typ: Balsam
• Kategoria: Stawy i mięśnie
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 45 minut pracy + 4 godziny maceracji
• Wydajność: ok. 190 g balsamu (3 słoiczki po 60 ml)
• Sezon: imbir: kłącze zbierane 8–10 miesięcy po posadzeniu, w Polsce dostępny jako surowiec importowany przez cały rok; gorczyca czarna i sarepska: zbiór nasion lipiec–sierpień (łuszczyny brunatnieją, ale przed pękaniem); rozmaryn: maj–wrzesień (ulistnione pędy przed kwitnieniem). Balsam robić na jesień, na sezon chłodów i wilgoci

Składniki

• 30 g suszonego, sproszkowanego kłącza imbiru (Zingiberis rhizoma)
• 150 ml oleju słonecznikowego lub oliwy z oliwek (na macerat imbirowy, proporcja 1:5)
• 10 g świeżo zmielonych nasion gorczycy czarnej lub sarepskiej (Sinapis nigrae semen) — mielić bezpośrednio przed użyciem
• 10 g suszonego ziela rozmarynu
• 50 ml oliwy z oliwek (na macerat rozmarynowy)
• 18 g wosku pszczelego w granulkach
• 10 g masła shea (opcjonalnie — zmiękcza konsystencję)
• 8 kropli olejku eterycznego imbirowego
• 6 kropli olejku eterycznego rozmarynowego
• 3 krople witaminy E (tokoferol)

Przygotowanie

1. Macerat imbirowy: 30 g sproszkowanego imbiru zalej 150 ml oleju w żaroodpornym słoiku. Grzej w kąpieli wodnej w 50–60 °C przez 4 godziny, mieszając co 30 minut. Nie doprowadzaj do wrzenia — powyżej 80 °C gingerole rozkładają się i tracisz połowę mocy preparatu.
2. Macerat rozmarynowy: 10 g rozmarynu zalej 50 ml oliwy, grzej w kąpieli wodnej 45–50 °C przez 3 godziny.
3. Odcedź oba maceraty przez gazę złożoną na 4 warstwy, a macerat imbirowy dodatkowo przez filtr kawowy — sproszkowany imbir zostawia zawiesinę, która osiada na dnie słoiczka. Powinno zostać ok. 120 ml maceratu imbirowego i ok. 40 ml rozmarynowego.
4. Gorczycę mielisz DOPIERO TERAZ, tuż przed dodaniem: 10 g nasion zmiel w młynku do kawy na drobny proszek. Zmielona kilka dni wcześniej traci moc, bo lotny izotiocyjanian ulatuje.
5. W kąpieli wodnej rozpuść 18 g wosku pszczelego (62–65 °C), potem wmieszaj 10 g masła shea. Zdejmij z kąpieli.
6. Wlej 120 ml maceratu imbirowego i 40 ml rozmarynowego, mieszaj bagietką do jednorodności.
7. Gdy masa ostygnie do ok. 45 °C, wsyp 10 g świeżo zmielonej gorczycy i mieszaj energicznie przez 2 minuty, aż proszek się równomiernie rozproszy. Nie dodawaj gorczycy do gorącego tłuszczu powyżej 60 °C — zniszczysz mirozynazę i balsam nie będzie rozgrzewał.
8. Przy ok. 38 °C dodaj 8 kropli olejku imbirowego, 6 kropli rozmarynowego i 3 krople witaminy E. Wymieszaj.
9. Test konsystencji: kropla na zimnym talerzyku po 30 sekundach ma być plastyczna, nie płynna. Za rzadko — dosyp 3 g wosku i przetop; za twardo — dolej 10 ml maceratu.
10. Przelej do wyparzonych słoiczków z ciemnego szkła po 50–60 ml. Studź w temperaturze pokojowej, mieszając co 5 minut przez pierwsze 20 minut — inaczej gorczyca opadnie na dno i dolna warstwa balsamu będzie kilka razy mocniejsza od górnej.
11. Zakręć po całkowitym wystudzeniu. Opisz etykietą: skład, data, ostrzeżenie o gorczycy.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Dorośli: cienką warstwę (porcja wielkości ziarna grochu na obszar wielkości dłoni) wcierać w bolesne miejsce 2 razy dziennie, maksymalnie przez 5–10 minut wcierania. POZOSTAWIAĆ NA SKÓRZE NAJWYŻEJ 20–30 MINUT, potem zetrzeć olejem i papierowym ręcznikiem, a resztę zmyć letnią wodą z mydłem. To nie jest balsam, który zostawia się na noc — gorczyca przy dłuższym kontakcie ze skórą wywołuje pęcherze i oparzenie chemiczne. Kuracja: maksymalnie 2–3 tygodnie, potem tydzień przerwy. Przed pierwszym użyciem OBOWIĄZKOWY test na polu 2 x 2 cm na przedramieniu — jeśli po 15 minutach skóra piecze nie do zniesienia lub pojawia się pęcherz, rozcieńcz balsam czystym maceratem oliwkowym w proporcji 1:1. Dzieci poniżej 12. roku życia — NIE STOSOWAĆ.

Przechowywanie

Ciemne szkło, szczelnie zamknięte, w chłodnym miejscu (najlepiej 12–18 °C), z dala od światła. NIE PRZECHOWYWAĆ W ŁAZIENCE — wilgoć uruchamia w słoiczku reakcję enzymatyczną gorczycy i balsam sam się rozładowuje. Poza zasięgiem dzieci, oddzielnie od kosmetyków. Nabieraj czystą, suchą łopatką. Jeśli po otwarciu balsam nie ma już wyczuwalnego ostrego, gorczycowego zapachu — stracił główny składnik czynny.

Trwałość

6 miesięcy — krócej niż typowa maść ziołowa, bo aktywność gorczycy szybko spada; po pół roku balsam nadal jest bezpieczny, ale przestaje grzać

Wskazówki

Kluczowa sprawa, którą pomija większość przepisów: gorczyca sama w suchym tłuszczu prawie nie działa. Izotiocyjanian allilu powstaje z sinigryny dopiero pod wpływem enzymu mirozynazy, a ten potrzebuje WILGOCI. Dlatego balsam gorczycowy rozgrzewa dopiero na skórze — wilgotność naskórka uruchamia reakcję. Jeśli chcesz efekt mocniejszy, aplikuj na lekko wilgotną skórę; jeśli słabszy — na całkiem suchą. To najprostszy sposób regulowania mocy tego preparatu bez zmieniania receptury. Drugi kluczowy punkt: temperatura. Wsypanie gorczycy do tłuszczu gorętszego niż 60 °C denaturuje mirozynazę i dostajesz balsam, który pachnie, ale nie grzeje. Trzeci: świeżość mielenia. Gorczyca mielona dwa tygodnie wcześniej to połowa mocy. Sproszkowany imbir można zastąpić świeżym (weź 90 g świeżego kłącza na 150 ml oleju, ale wtedy KONIECZNIE macerat na ciepło z odparowaniem wody — świeży surowiec w oleju to prosta droga do jadu kiełbasianego). Nierozpuszczona gorczyca opada na dno podczas stygnięcia — dlatego mieszaj podczas studzenia; balsam z osadem na dnie jest niebezpieczny, bo ostatnie łyżeczki będą kilka razy mocniejsze. Dobrze zrobiony balsam jest kremowożółty, ma ostry, gorczycowo-imbirowy zapach i po wtarciu daje ciepło narastające przez 5–10 minut, z wyraźnym zaczerwienieniem skóry. Jeśli po 3 minutach skóra piecze ostro i szczypie, jakby wylała się na nią gorąca woda — to za mocno, natychmiast zetrzyj olejem.

Przeciwwskazania

Użyte zioła